Kosovo

Lois diverses (éducation)

(Dispositions linguistiques)

République de Kosovo

Udhëzim administrativ për gjuhët e huaja në programin e studimit
të ciklit të dytë apo të tretë (2018)

Neni 1

Qëllimi

Qëllimi i këtij Udhëzimi administrativ është përcaktimi i kritereve për pranimin e kandidatëve në programin e studimit të ciklit të dytë apo të tretë, të cilët duhet të kryejnë testet dhe të kenë nivel të njohjes së ndonjërës nga gjuhët e huaja si anglisht, frëngjisht, gjermanisht, italisht dhe spanjisht.

Neni 2

1) Kandidatët të cilët aplikojnë për t’u pranuar në programin e studimit të ciklit të dytë apo të tretë, duhet të kryejnë testet dhe të kenë nivel të njohjes së njërës nga gjuhët e huaja, anglisht, frëngjisht, gjermanisht, italisht dhe spanjisht, sipas përcaktimeve në tabelën 1 bashkangjitur këtij udhëzimi.

2) Klasifikimi i aftësive gjuhësore dhe niveleve të njohjes së gjuhëve, bëhet sipas kuadrit të përbashkët ligjor evropian referuar gjuhëve, në referencë të pikëve të testeve të ndryshme ndërkombëtare dhe shërben si standard për njohjen e gjuhëve të huaja dhe testet në Kosovë.

3) Për pranimin në programin e studimeve të ciklit të dytë apo të tretë, kandidati duhet të ketë njohje të gjuhës së huaj, sipas niveleve të CEFRL (kuadrit të përbashkët ligjor evropian referuar gjuhëve). Institucionet e arsimit të lartë, përcaktojnë nivelin e gjuhës, që do të jetë kriter hyrës në programet e studimit të ofruar prej tyre në ciklin e dytë apo të tretë, brenda niveleve të sipërcituara në këtë pikë të këtij udhëzimi.

Instruction administrative pour les langues étrangères
dans le programme d’études de deuxième ou de troisième cycle (2018)

Article 1^er

Objectif

L'objectif de la présente directive administrative est de déterminer les critères d’acceptation des candidats dans le programme d’études de deuxième ou de troisième cycle, qui doivent effectuer les tests et avoir le niveau de reconnaissance de l’une des langues étrangères comme l’anglais, le français, l’allemand, l’italien et l’espagnol.

Article 2

1) Les candidats qui demandent à être admis au programme d’études de deuxième ou de troisième cycle doivent réussir les tests et avoir le niveau de maîtrise de l’une des langues étrangère, anglaise, française, allemande, italienne et espagnole, selon les définitions du tableau 1 joint à cette ordonnance.

2) La classification des compétences linguistiques et des niveaux de reconnaissance linguistique se fait selon le Cadre européen commun de référence pour les langues, en relation aux scores de divers tests internationaux et sert de norme pour la maîtrise des langues étrangères et des tests au Kosovo.

3) Pour adhérer au programme d’études de deuxième ou de troisième cycle, le candidat doit avoir la reconnaissance de la langue étrangère, selon les niveaux du CECRL (Cadre européen commun de référence pour les langues). Les établissements d’enseignement supérieur déterminent le niveau de langue, qui sera le critère d’entrée dans les programmes d’études qu’ils ont offerts dans le deuxième ou le troisième cycle, dans les niveaux ci-dessus à ce stade de cet enseignement.

Ligji Nr. 06/L -046 për inspektoratin e arsimit në Republikën Kosovës (2018)

Neni 3

Përkufizimet

1) Shprehjet e përdorura në këtë ligj kanë kuptimin si vijon:

1.14. Inspektor i arsimit – person zyrtar i Ministrisë, i cili ka mandat për inspektim, mbikëqyrje dhe monitorim të cilësisë së arsimit në të gjitha nivelet dhe në gjuhët që zhvillohet arsimi në Kosovë.

Loi n° 06/L-046 sur l’inspection de l’éducation en république du Kosovo (2018)

Article 3

Définitions

1) Les termes employés dans la présente loi ont la signification suivante :

1.14. Inspecteur de l’Éducation : fonctionnaire du Ministère chargé d’inspecter, de superviser et de contrôler la qualité de l’enseignement à tous les niveaux et dans toutes les langues d’enseignement au Kosovo.

Ligji nr. 03/l-068 për arsimin në komunate (2008-2025)

Neni 1

Qëllimi i Ligjit

1) Qëllimi i këtij ligji është të rregullojë organizimin e institucioneve arsimore publike dhe ofrimin e arsimit publik në nivelet arsimore parashkollore, fillore, të mesëm të ulët, të mesëm të lartë dhe të lartë në komunat e Republikës së Kosovës.

2) Asnjë dispozitë e këtij ligji nuk mund të interpretohet si pakësim apo kufizim i të drejtave të cilat komunitetet dhe anëtarët e tyre i gëzojnë sipas ligjit në fuqi.

Neni 4

Kompetencat dhe Kompetencat e Zgjeruara të Komunave

1) Komunat kanë kompetenca të plota dhe ekskluzive, për aq sa ato i takojnë interesit lokal, ndërkohë që respekton standardet e përcaktuara sipas legjislacionit në fuqi në lidhje me dispozitat e arsimit publik parashkollor, fillor dhe të mesëm, duke përfshirë
regjistrimin dhe licencimin e institucioneve arsimore, marrjen në punë, pagesën e rrogave dhe aftësimin e mësimdhënësve dhe administratorëve.

2) Përveç kompetencave të të referuara në Paragrafin 1 të këtij Neni, Komunave mund t’iu jepen kompetenca të zgjeruara në fushën e arsimit, ashtu si përshkruhet nga ky ligj dhe ligjet e tjera në fuqi.

3) Në pajtim me Ligjin mbi Vetëqeverisjen Lokale, komunat kanë të drejtë të bashkëpunojnë me komuna të tjera dhe autoritete të tjera, brenda sferës të kompetencave të veta në fushën e arsimit. Kjo e drejtë përfshin bashkëpunimin me komunat dhe institucionet në Republikën e Serbisë, duke përfshirë agjensionet qeveritare.

Neni 12

Arsimimi në Gjuhën Serbe

1) Komunat kanë kompetenca për krijimin e kushteve për ofrimin e shërbimeve edukativo-arsimore në gjuhën serbe.

2) Shkollat të cilat japin mësim në gjuhën serbe mund të përdorin plan programe apo tekste shkollore të hartuara nga Ministria e Arsimit e Republikës së Serbisë pas njoftimit të Ministrisë së Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë së Republikës së Kosovës.

4) Në rast të paraqitjes se kundërshtimit nga ana e MASHT-it për përdorimin e ndonjë plan programi apo teksti shkollor të caktuar në gjuhën serbe, çështja i dërgohet komisionit të pavarur, i cili themelohet në bazë të nenit 13 të këtij ligji, për të shqyrtuar plan programin apo librin shkollor në fjalë, për të siguruar përputhshmërinë e tij me Kushtetutën e Republikës së Kosovës dhe legjislacionin në fuqi. Plan programi mësimor i caktuar ose teksti shkollor nuk mund të përdoren për mësimdhënie pa vendosur komisioni i pavarur.

Neni 13

Komisioni i Pavarur

1) Komisioni i pavarur për shqyrtimin e materialeve mësimore në gjuhën serbe përbëhet nga shtatë (7) anëtarë:

a) tre (3) përfaqësues nga MASHT-i;

b) tre (3) përfaqësues të zgjedhur nga kuvendi i Republikës së Kosovës, të cilët që mbajnë ulëset e rezervuara apo garantuara për komunitetin serb të Kosovës;
dhe

c) Një (1) anëtar, i përzgjedhur nga Kryeministri.

Neni 14

Kompetencat e Zgjeruara të Komunës së Mitrovicës Veriore

Kompetencat e poshtëshënuara janë kompetencat komunale për arsimin e lartë në Mitrovicën Veriore:

d) Komuna e Mitrovicës Veriore ka kompetencat për këtë universitetin publik në gjuhën serbe, në pajtim me ligjin në fuqi të Republikës së Kosovës;

Loi n° 03/l-068 sur l'éducation dans les municipalités (2008-2025)

Article 1

Objet de la loi

1) La présente loi a pour objet de réglementer l'organisation des établissements d'enseignement public et la dispensation de l'enseignement public aux niveaux préscolaire, primaire, secondaire inférieur, secondaire supérieur et supérieur dans les municipalités de la République du Kosovo.

2) Aucune disposition de la présente loi ne peut être interprétée comme diminuant ou restreignant les droits dont jouissent les communautés et leurs membres en vertu de la législation applicable.

Article 4

Pouvoirs et compétences accrues des municipalités

1) Les municipalités ont des pouvoirs complets et exclusifs, dans la mesure où ceux-ci concernent l’intérêt local, tout en respectant les normes énoncées dans la législation applicable en ce qui concerne les dispositions de l’enseignement public pré-primaire, primaire et secondaire, y compris l’enregistrement et l’octroi de licences aux établissements d’enseignement, le recrutement, le paiement des salaires et la formation des enseignants et des administrateurs de l’éducation.

2) En plus des compétences visées au paragraphe 1 du présent article, les municipalités peuvent se voir conférer des compétences accrues dans le domaine de l’éducation, comme le prescrit la présente loi ou toute autre législation applicable.

3) Conformément à la loi sur l'autonomie locale, les municipalités ont le droit de coopérer avec d'autres municipalités et d'autres autorités, dans le cadre de leurs compétences dans le domaine de l'éducation. Ce droit comprend la coopération avec les municipalités et les institutions de la république de Serbie, y compris les agences gouvernementales.

Article 12

Enseignement en langue serbe

1) Les municipalités sont compétentes pour créer les conditions nécessaires à la fourniture de services scolaires en langue serbe.

2) Les établissements scolaires qui offrent un enseignement en langue serbe peuvent employer les programmes ou les manuels scolaires élaborés par le ministère de l'Éducation de la république de Serbie, après avis au ministère de l'Éducation, des Sciences et de la Technologie de la république du Kosovo.

4) En cas d'objection du ministère de l'Éducation, des Sciences et de la Technologie (MEST) à l'emploi d'un programme ou d'un manuel scolaire en langue serbe, le dossier est soumis à la commission indépendante instituée en vertu de l'article 13 de la présente loi, chargée d'examiner le programme ou le manuel scolaire en question afin de s'assurer de sa conformité à la Constitution de la république du Kosovo et à la législation applicable. Le programme ou le manuel scolaire en question ne peut être utilisé pour l'enseignement sans l'approbation de la commission indépendante.

Article 13

Commission indépendante

1) La commission indépendante chargée de la révision du matériel pédagogique en langue serbe est composée de sept membres :

a) trois représentants du MEST ;

b) trois représentants élus par l’Assemblée de la république du Kosovo, qui occupent des sièges réservés ou garantis à la communauté serbe du Kosovo ; et

c) un membre désigné par le premier ministre.

Article 14

Compétences étendues de la municipalité de Mitrovica-Nord

Les compétences suivantes relèvent de la compétence municipale en matière d'enseignement supérieur à Mitrovica Nord :

d) La municipalité de Mitrovica-Nord est compétente pour la gestion de cette université publique de langue serbe, conformément à la législation applicable de la république du Kosovo ;

Ligji nr. 04/l-037 për arsimin e lartë (2011)

Kushtet e financimit

3) Ministria nuk cakton asnjë kusht që do të mund të ndikonte në kufizimin e mundësisë së bartësit për të vepruar, në përputhje me statutin e tij, për të tërhequr fonde nga burime të tjera, përfshirë këtu caktimin e vendeve shtesë të studimit brenda kufijve të licencës, me kusht që, sipas mendimit të Ministrisë, kjo nuk ka:

1. efekt negativ në cilësinë e arsimit me fonde publike.

2. nuk paragjykon detyrën e bartësit për të ushtruar veprimtarinë e tij pa asnjë lloj diskriminimi për arsye që kanë lidhje me gjininë, racën, prirjen seksuale, aftësinë e kufizuar, gjendjen martesore, ngjyrën, gjuhën, fenë, opinionet politike apo të tjera, origjinën kombëtare, etnike apo sociale, përkatësinë ndaj një komuniteti etnik, pronësinë, lindjen apo që lidhen me gjendje të tjera.

Loi n° 04/L-037 sur l'enseignement supérieur (2011)

Article 22

Conditions de financement

3) Le Ministère ne peut imposer de condition ayant pour effet de restreindre la capacité de l'établissement à agir, conformément à ses statuts, pour obtenir des fonds d'autres sources, y compris l'attribution de places d'études supplémentaires dans les limites de son agrément, à condition que, de l'avis du Ministère, cela n'ait pas pour effet :

1. de porter atteinte à la qualité de l'enseignement financé par des fonds publics.

2. de porter atteinte à l'obligation de l'établissement d'exercer son activité sans discrimination fondée sur le sexe, la race, l'orientation sexuelle, le handicap, l'état civil, la couleur de peau, la langue, la religion, les opinions politiques ou autres, l'origine nationale, ethnique ou sociale, l'appartenance à une communauté ethnique, la fortune, la naissance ou toute autre situation.

Lligji nr. 04/l-032 për arsimin parauniversitar (2011)

Neni 5

Detyrat e Ministrisë

2) Ministria duhet të nxjerrë akte nënligjore lidhur me:

2.1. kalendarin shkollor dhe periudhën kohore të vitit shkollor në kuadër të Kornizës së Kurrikulumit të Kosovës,

2.2. kohëzgjatjen e orës së mësimit dhe pushimeve shkollore, festat,

2.3. numrin maksimal të nxënësve për klasë dhe proporcionin e numrit nxënës-mësimdhënës (klasat apo shkollat që japin mësim në gjuhët jozyrtare mund të themelohen edhe me numër më të ulët, sesa ai i paraparë në kushte të zakonshme,

2.4. provimet dhe vlerësimet në pajtim me legjislacionin në fuqi.

3) Ministria nxjerr akte nënligjore në lidhje me regjistrimin, mbajtjen dhe mbrojtjen e të dhënave personale në sistemin e arsimit, duke marrë parasysh kriteret në vijim:

3.1. dokumentet zyrtare të lëshuara nga institucionet e arsimit, si dhe nga ato të aftësimit duhet të përmbajnë të dhënat personale, si vijon : emri, emri i prindit-kujdestarit ligjor, mbiemri dhe data e lindjes;

3.2. dokumentet zyrtare duhet të lëshohen në të gjitha gjuhët zyrtare; nxënësi i arsimuar në gjuhën jozyrtare ka të drejtën që përveç në gjuhët zyrtare, dokumentet e veta zyrtare t’i ruhen dhe lëshohen edhe në gjuhën e tij të mësimit;

Neni 13

Themelimi i institucioneve arsimore

1) Shkollat fillore (niveli 1 i ISCED-it) dhe të mesme të ulëta (niveli 2 i ISCED-it) themelohen në çdo komunë. Shkollat e këtyre niveleve mund të kombinohen.

2) Komuna mund të themelojë dhe mbajë paralele të ndara të nivelit 1 dhe 2 të ISCED-it në zonat në të cilat nuk ka shkolle amë, sipas kritereve të vendosura nga Ministria me aktin nënligjor.

3) Komunat, brenda territorit të tyre, sigurojnë ofrimin e shkollimit në nivelin 1, 2 dhe 3 të ISCED-it në të gjitha gjuhët e mësimdhënies edhe nën numrin minimal për regjistrim të nxënësve të përcaktuar me akt nënligjor, ose ofrojnë alternativa, duke përfshirë në mes të tjerash, transportin e subvencionuar deri në vendin ku ofrohet shkollimi.

Neni 14

Caktimi i nxënësve nëpër institucionet arsimore

1) Secila shkollë e nivelit 1 dhe 2 të ISCED-it ka zonën e saj të mbulimit, të përcaktuar nga komuna.

2) Të gjithë nxënësit e moshës së shkollimit të detyruar që jetojnë në atë zonë kanë të drejtën e regjistrimit dhe vijimit të shkollës së nivelit përkatës.

3) Për nxënësit me vështirësi në të nxënë apo me aftësi të kufizuara, sipas nenit 39 të këtij ligji, komuna ka për obligim që t’i regjistrojë ata nxënës dhe më pas të veprojë sipas procedurave të parapara në nenin 41 të këtij ligji.

4) Për nxënësit që flasin gjuhë jo-zyrtare dhe që jetojnë në një zonë të mbulimit ku nuk arrihet minimumi për hapjen e klasave apo të shkollave të niveleve 1 dhe 2 të ISCED-së për mësim në ndonjë gjuhë që nuk është gjuhë zyrtare, komuna ofron alternativë, si parashihet në nenin 13, paragrafin 3. të këtij ligji.

Neni 27

Tekstet shkollore në gjuhët e komuniteteve

1) Tekstet shkollore ne gjuhen serbe për nivelin 1 dhe 2 do të përdoren siç është përcaktuar me ligjin në fuqi dhe jepen falas.

2) Tekstet shkollore ne gjuhet e komuniteteve ne te cilat është duke u zhvilluar mësimi për nivelet 1 dhe 2 ofrohen falas.

Neni 39

Nevojat e veçanta arsimore

1) Fëmija ka vështirësi në mësim nëse:

1.1. ka vështirësi dukshëm më të mëdha në mësim sesa shumica e fëmijëve të asaj moshe;

1.2. ka një paaftësi e cila e ndalon ose e pengon atë nga përdorimi i pajisjeve arsimore të llojit që ofrohen në përgjithësi për fëmijët e moshës së tij në institucionet arsimore apo aftësuese.

2) Fëmija nuk duhet të konsiderohet se ka vështirësi në mësim vetëm për shkak se gjuha, ose forma e gjuhës, në të cilën zhvillohet mësimi nuk është e njëjtë me gjuhën, ose me formën e gjuhës, të cilën e përdor në shtëpi të tij ose sepse i takon një komuniteti të caktuar dhe në rastet e tilla komuna duhet të sigurojë që fëmijës t’í ofrohet mbështetje efikase në gjuhën e mësimdhënies.

Neni 43

Gjuha e shenjave dhe sistemi Brejll (Braille)

1) Nxënësve dhe fëmijëve të cilët përdorin gjuhën e shenjave si gjuhë të tyre të parë, duhet t’u ofrohet mësimdhënie për përdorimin e gjuhës së shenjave dhe përmes mënyrës së gjuhës së shenjave.

2) Ministria mund të vendosë që mësimdhënia nëpërmjet gjuhës së shenjave dhe për përdorimin e gjuhës së shenjave të ofrohet në një lokacion jashtë institucionit të zakonshëm të nxënësve.
____

ISCED: International Standard Classification of Education

Loi n° 04/l-032 sur  à l'enseignement pré-universitaire (2011)

Article 5

Attributions du Ministère

2) Le Ministère édicte des décrets d'application concernant :

2.1. le calendrier scolaire et la durée de l'année scolaire dans le cadre du Programme d'études du Kosovo,

2.2. la durée des heures d'enseignement et les vacances scolaires,

2.3. le nombre maximal d'élèves par classe et le ratio élèves/enseignant (les classes ou les établissements offrant un enseignement dans des langues non officielles peuvent être créés avec un effectif inférieur à celui prévu en temps normal),

2.4. les examens et les évaluations conformément à la législation en vigueur.

3) Le Ministère édicte des décrets d'application concernant l'enregistrement, le stockage et la protection des données personnelles dans le système d'éducation, en tenant compte des critères suivants :

3.1. Les documents officiels délivrés par les établissements d'enseignement et de formation doivent comporter les données personnelles suivantes : nom, nom du parent ou tuteur légal, nom de famille et date de naissance ;

3.2. Les documents officiels doivent être délivrés dans toutes les langues officielles ; un élève scolarisé dans une langue non officielle a le droit de faire conserver et délivrer ses documents officiels dans sa langue d'enseignement, en plus des langues officielles ;

Article 13

Création d'établissements d'enseignement

1) Des écoles primaires (niveau 1 de la CITE) et des collèges (niveau 2 de la CITE) doivent être créés dans chaque municipalité. Les établissements de ces niveaux peuvent être regroupés.

2) La municipalité peut créer et maintenir des classes parallèles distinctes aux niveaux 1 et 2 de la CITE dans les zones où il n'existe pas d'école locale, conformément aux critères établis par le Ministère par voie de décret.

3) Les municipalités doivent, sur leur territoire, assurer l’enseignement aux niveaux CITE 1, 2 et 3 dans toutes les langues d’enseignement, même en dessous du nombre minimum d’élèves requis pour l’inscription déterminé par acte sous-législatif, ou prévoir des solutions alternatives, notamment un transport subventionné vers le lieu où l’enseignement est donné.

Article 14

Affectation des élèves aux établissements scolaires

1) Chaque école des niveaux CITE 1 et 2 dispose d'un secteur de desserte défini par la municipalité.

2) Tous les élèves en âge de scolarité obligatoire résidant dans ce secteur ont le droit de s'inscrire et de fréquenter l'école au niveau correspondant.

3) Conformément à l'article 39 de la présente loi, la municipalité est tenue d'inscrire les élèves présentant des difficultés d'apprentissage ou un handicap, puis de suivre la procédure prévue à l'article 41 de la présente loi.

4) Pour les élèves qui parlent une langue non officielle et qui résident dans un secteur de desserte où le seuil minimal d'ouverture de classes ou d'écoles de niveaux CITE 1 et 2 offrant un enseignement dans une langue non officielle n'est pas atteint, la municipalité propose une solution alternative, conformément à l'article 13, paragraphe 3, de la présente loi.

Article 27

Manuels scolaires en langues communautaires

1) Les manuels scolaires en serbe pour les niveaux 1 et 2 seront utilisés conformément à la loi en vigueur et seront fournis gratuitement.

2) Les manuels scolaires dans les langues des communautés où l'enseignement est donné pour les niveaux 1 et 2 seront fournis gratuitement.

Article 39

Besoins pédagogiques particuliers

1) Un enfant présente des difficultés d'apprentissage :

1.1. si ses difficultés d'apprentissage sont nettement plus importantes que celles de la majorité des enfants du même âge ;

1.2. s'il est atteint d'un handicap qui l'empêche ou le gêne dans l'utilisation des ressources pédagogiques généralement mises à la disposition des enfants de son âge dans les établissements d'enseignement ou de formation.

2) Un enfant ne doit pas être considéré comme ayant des difficultés d’apprentissage uniquement parce que la langue ou la forme de langue dans laquelle l’enseignement est donné n’est pas la même que la langue ou la forme de langue que l’enfant utilise à la maison ou parce qu’il appartient à une communauté particulière, et dans de tels cas, la municipalité doit veiller à ce que l’enfant bénéficie d’un soutien efficace dans la langue d’enseignement.

Article 43

Langue des signes et braille

1) Les élèves et les enfants dont la langue des signes est la langue maternelle reçoivent un enseignement de la langue des signes.

2) Le Ministère peut décider que cet enseignement soit offert dans un autre lieu que l’établissement scolaire habituel de l’élève.
_____

CITE: Classification internationale type de l'éducation