Kosovo

Loi sur l'emploi des langues

2007

République de Kosovo

Ligji Nr. 02/L-37 për përdorimin e gjuhëve

Kuvendi i Kosovës

Në bazë Kreut 5.4 (a), 5.7, 9.1.26 (a) të Kornizës Kushtetuese për Vetëqeverisje të Përkohshme në Kosovë (Rregullorja e UNMIK-ut nr. 2001/9 e datës 15 maj 2001, dhe

me qëllim të respektimit të identitetit gjuhësor të të gjithë personave dhe me qëllim të krijimit të një mjedisi për të gjitha komunitetet që të shprehin dhe të ruajnë identitetin e tyre gjuhësor,

duke u bazuar në Konventën Ndërkombëtare për të Drejtat Civile dhe Politike, në Konventën Evropiane për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut dhe të Lirive Themelore dhe në Protokollet e saj,
Konventën Kornizë për Mbrojtjen e Pakicave Kombëtare, Kartën Evropiane për Gjuhët Rajonale ose Minoritare, dhe

dhe duke pasur parasysh Rekomandimet e Hagës lidhur me të drejtat e shkollimit të pakicave kombëtare dhe Rekomandimet e Oslos lidhur me të drejtat gjuhësore të pakicave kombëtare, Udhëzimet mbi përdorimin e gjuhëve minoritare në mediat transmetuese, si dhe me qëllim që të rregullojë përdorimin e gjuhëve,

Miraton:

Loi n° 02/L-37 sur l'emploi des langues

L'Assemblée du Kosovo

Conformément aux chapitres 5.4 a), 5.7 et 9.1.26 a) du Cadre constitutionnel pour l’autonomie provisoire du Kosovo (Règlement n° 2001/9 de la MINUK du 15 mai 2001), et

en vue de respecter l’identité linguistique de toutes les personnes et de créer un environnement permettant à toutes les communautés d’exprimer et de préserver leur identité linguistique,

conformément au Pacte international relatif aux droits civils et politiques, à la Convention européenne de sauvegarde des droits de l’homme et des libertés fondamentales et à ses Protocoles,

à la Convention-cadre pour la protection des minorités nationales, à la Charte européenne des langues régionales ou minoritaires,

et eu égard aux Recommandations de La Haye sur les droits à l’éducation des minorités nationales et aux Recommandations d’Oslo concernant les droits linguistiques des minorités nationales, aux directives sur l’usage des langues minoritaires dans les médias audiovisuels, et afin de réglementer cet usage des langues,

Adopte :

PJESA E PARË

Dispozitat e përgjithshme

Neni 1

1.1. Qëllimi i këtij ligji është që të sigurojë:

i. Përdorimin e gjuhëve zyrtare, si dhe të gjuhëve të komuniteteve, gjuha amtare e të cilave
nuk është gjuhë zyrtare, në institucionet e Kosovës, në ndërmarrje dhe organizata të tjera
që realizojnë funksione dhe shërbime publike;

ii. Status të barabartë të gjuhës shqipe dhe serbe si gjuhë zyrtare në Kosovë, të drejta të
barabarta sa i përket përdorimit të tyre në të gjitha institucionet e Kosovës;

iii. Të drejtën e të gjitha komuniteteve të Kosovës për të ruajtur, mbrojtur dhe promovuar
identitetin e tyre gjuhësor;

iv. Karakterin shumë gjuhësor të shoqërisë kosovare, që paraqet vlerat e saj unike shpirtërore,
intelektuale, historike dhe kulturore.

1.2. Në nivelin komunal, gjuhët e tjera të bashkësive, si gjuha turke, boshnjake dhe rome, do të
jenë gjuhë në përdorim zyrtar, sipas kushteve të përcaktuara me këtë ligj.

Neni 2

2.1. Gjuha shqipe dhe gjuha serbe dhe alfabetet e tyre janë gjuhë zyrtare në Kosovë dhe kanë
status të barabartë në institucionet e Kosovës.

2.2. Të gjithë personat kanë të drejta të barabarta në lidhje me përdorimin e gjuhëve zyrtare në
institucionet e Kosovës.

2.3. Në komunat e banuara nga një bashkësi, gjuha amtare e të cilës nuk është gjuhë zyrtare dhe
e cila përbën së paku 5 përqind të popullsisë së përgjithshme të asaj komune, gjuha e asaj bashkësie do tё ketë statusin e gjuhës zyrtare në atё komunë dhe do përdoret barabartë me gjuhët zyrtare. Pavarësisht kësaj qё u tha mё lartë, nё mёnyrё tё veçantë, nё komunën e Prizrenit gjuha Turke do tё ketë statusin e gjuhës zyrtare.

2.4. Në ato komuna ku jeton një bashkësi, gjuha amtare e së cilës nuk është njëra nga gjuhët zyrtare në Kosovë dhe e cila përfaqëson më shumë se tre (3) përqind të popullatës së përgjithshme të komunës, gjuha e asaj bashkësie do të ketë statusin e gjuhës në përdorim zyrtar në atë komunë dhe do të jetë në përdorim të barabartë në pajtim me dispozitat e përcaktuara në nenin 8 të këtij ligji. Përveç kësaj, një bashkësi, gjuha e së cilës me traditë është folur në një komunë, do të ketë statusin e gjuhës në përdorim zyrtar në atë komunë. Lidhur me këtë çështje, komunat do të miratojnë rregullore të hollësishme brenda 6 muajve pas hyrjes së këtij ligji në fuqi, në pajtim me nenin 35 të këtij ligji.

2.5. Institucionet e Kosovës do të sigurojnë të drejtat gjuhësore të personave që iu takojnë
komuniteteve gjuha amtare e të cilëve nuk është gjuhë zyrtare, në pajtueshmëri me dispozitat e
këtij ligji.

Neni 3

3.1. Çdo person ka të drejtën e lirisë së shprehjes. Kjo e drejtë përfshin lirinë për të pranuar, kërkuar dhe për të dhënë informata dhe ide në gjuhën e zgjedhur, pa ndërhyrje. Pranimi i lirë i transmetimit tejkufitar, qoftë i drejtpërdrejtë apo nëpërmjet të ritransmetimit apo riemetimit nuk ndalohet në baza të gjuhës. Ushtrimi i kësaj lirie mund t’u nënshtrohet kufizimeve të tilla, që janë në pajtueshmëri me traktatet ndërkombëtare obliguese të të drejtave të njeriut.

3.2. Çdo person ka të drejtën për barazi para ligjit dhe të mbrojtjes së barabartë nga ligji. Ndalohet çdo diskriminim në baza gjuhësore.
 

PREMIÈRE PARTIE

Dispositions générales

Article 1^er

1.1. Le but de la présente loi est d'assurer:

i. L'emploi des langues officielles, ainsi que les langues des communautés dont la langue maternelle n'est pas une langue officielle, dans les institutions du Kosovo et d'autres organisations et dans les sociétés qui exercent des fonctions et des services publics;

ii. L'égalité de statut de l'albanais et du serbe comme langues officielles du Kosovo et l'égalité des droits quant à leur emploi dans toutes les institutions du Kosovo;

iii. Le droit de toutes les communautés du Kosovo de préserver, de maintenir et de promouvoir leur identité linguistique;

iv. Le caractère multilingue de la société du Kosovo, qui représente ses valeurs uniques, tant spirituelles, intellectuelles, historiques que culturelles.

1.2. Au niveau municipal, les langues des autres communautés, telles que le turc, le bosniaque et le rom doivent être d'usage officiel selon les conditions prévues dans la présente loi.

Article 2

2.1. L'albanais et le serbe ainsi que leurs alphabets sont les langues officielles du Kosovo et ont un statut égal dans les institutions du Kosovo.

2.2. Toutes les personnes ont des droits égaux en ce qui concerne l'emploi des langues officielles dans les institutions du Kosovo.

2.3. Dans les municipalités habitées par une communauté dont la langue maternelle n'est pas une langue officielle et qui constitue pour au moins 5 % de la population totale de la municipalité, la langue de ladite communauté a le statut de langue officielle dans la municipalité et doit être en usage dans des conditions d'égalité avec les langues officielles. Nonobstant ce qui précède, à titre exceptionnel, dans la municipalité de Prizren, la langue turque jouit du statut d'une langue officielle.

2.4. Dans les municipalités où réside une communauté dont la langue maternelle ne figure pas parmi les langues officielles du Kosovo et qui représente plus de 3 % de la population totale, la langue de cette communauté acquiert le statut de langue officielle et est employée sur un pied d’égalité, conformément aux dispositions de l’article 8 de la présente loi. De plus, toute communauté dont la langue est traditionnellement parlée dans une municipalité se voit également reconnaître le statut de langue officielle. À cet égard, les municipalités sont tenues d’adopter une réglementation détaillée dans les six mois suivant l’entrée en vigueur de la présente loi, conformément à son article 35.

2.5. Les institutions du Kosovo doivent garantir les droits linguistiques des membres appartenant à des communautés dont la langue maternelle n'est pas une langue officielle, conformément aux dispositions de la présente loi.

Article 3

3.1. Toute personne a le droit à la liberté d'expression. Ce droit comprend la liberté de rechercher, de recevoir et de transmettre des informations et des idées dans la langue de son choix, sans ingérence. La libre réception de la radiodiffusion transfrontalière, que ce soit directement ou par l'intermédiaire de la radiodiffusion répétée ou par la retransmission n'est pas interdite sur la base de la langue. L'exercice de cette liberté peut être soumis à des certaines restrictions telles qu'elles sont compatibles avec les traités internationaux relatifs aux droits de l'Homme.

3.2. Toute personne a le droit à l'égalité devant la loi et d'une égale protection par la loi. Toute discrimination fondée sur les motifs de la langue est interdite.

PJESA E DYTË

Dispozitat e veçanta

Neni 4

Përdorimi i gjuhëve në institucionet qendrore

4.1. Në institucionet qendrore të Kosovës zbatohet barazia e gjuhëve zyrtare.

4.2. Çdo person ka të drejtë të komunikojë dhe të pranojë shërbimet në dispozicion dhe dokumentet publike nga institucionet qendrore të Kosovës në cilëndo gjuhë zyrtare. Të gjitha institucionet qendrore kanë për detyrë të sigurojnë që çdo person mund të komunikojë dhe mund të pranojë shërbimet në dispozicion dhe dokumentet publike nga organet dhe institucionet e tyre
në cilëndo gjuhë zyrtare.

4.3. Gjuhët zyrtare përdoren në baza të barabarta në takime dhe në punën e institucioneve qendrore. Institucionet qendrore do të mundësojnë përkthimin nga një gjuhë zyrtare në tjetrën, nëse kërkohet një përkthim i tillë, për takimet e institucioneve qendrore, si dhe në takimet publike të organizuara nga këto institucione.

4.4. Anëtarët e Qeverisë, gjuha amtare e të cilëve nuk është gjuhë zyrtare, kanë të drejtë të përdorin gjuhën e tyre amtare në takimet e institucioneve qendrore dhe në takimet publike të organizuara nga këto institucione. Nëse kërkohet, institucionet qendrore sigurojnë përkthimin.

4.5. Shënimet dhe dokumentet zyrtare do të mbahen dhe nxirren në gjuhët zyrtare.

4.6. Emrat zyrtarë të institucioneve qendrore paraqiten në gjuhët zyrtare si dhe në gjuhët zyrtare të komunës.

4.7. Institucionet qendrore duhet të sigurojnë që mjedisi i tyre i punës të kontribuojë në përdorimin efektiv të gjuhëve zyrtare si dhe të mundësojë përdorimin e cilësdo gjuhë zyrtare nga zyrtarët dhe punëtorët e tyre.

Neni 5

5.1. Gjuhët zyrtare përdoren në baza të barabarta në punë, në debate dhe në procedurat e tjera të Kuvendit të Kosovës dhe të komisioneve të tij. Mjetet duhet të ofrohen në dispozicion për përkthim simultan nga një gjuhë zyrtare në tjetrën për debatet dhe procedurat e tjera të Kuvendit të Kosovës dhe të komisioneve të tij.

5.2. Anëtarët e Kuvendit të Kosovës, gjuha amtare e të cilëve nuk është gjuhë zyrtare kanë të drejtë të përdorin gjuhën e tyre amtare në punën dhe në takimet e Kuvendit të Kosovës dhe të komisioneve të tij, si dhe në takimet publike të organizuara nga Kuvendi i Kosovës. Mjetet duhet të sigurohen për të mundësuar përkthimin nga dhe në gjuhën e anëtarit, nëse kërkohet një shërbim i tillë. Çdo dokument i dorëzuar nga anëtari i tillë përkthehet në gjuhët zyrtare dhe të gjitha përgjigjet e kërkuara të kthehen në gjuhën e përdorur nga ana e tij.

5.3. Dokumentet zyrtare si dhe të dhënat zyrtare të debateve dhe të procedurave të tjera të Kuvendit të Kosovës dhe të komisioneve të tij, mbahen dhe nxirren në gjuhët zyrtare.

5.4. Të gjitha ligjet e miratuara nga Kuvendi i Kosovës, nxirren dhe publikohen në gjuhët zyrtare. Versionet në gjuhët zyrtare janë të barasvlershme. Të gjitha ligjet e shpallura publikohen në gjuhën boshnjake dhe turke.

Neni 6

Personat që i takojnë një komuniteti, gjuha amtare e të cilit nuk është gjuhë zyrtare, kanë të drejtë të paraqesin shkresat në mënyrë të shkruar dhe gojore, në institucionin e Ombudspersonit si dhe të pranojnë përgjigjen në gjuhën e tyre amtare nga institucioni përkatës.

Neni 7

Përdorimi i gjuhëve në institucionet komunale.

7.1. Në institucionet komunale zbatohet barazia e gjuhëve zyrtare të komunës.

7.2. Çdo person ka të drejtë të komunikoj dhe të pranojë shërbimet e mundshme dhe dokumentet publike nga institucionet komunale dhe nga zyrtarët në cilëndo gjuhë zyrtare. Çdo organ përfaqësues dhe ekzekutiv komunal ka për detyrë të sigurojë se çdo person mund të komunikojë dhe të pranojë shërbimet në dispozicion dhe dokumentet publike nga çdo institucion dhe organ
komunal ne cilëndo gjuhë zyrtare.

7.3. Gjuhët zyrtare përdoren në baza të barabarta në takimet dhe në punën e organeve përfaqësuese dhe ekzekutive komunale. Institucionet komunale do të mundësojnë përkthimin nga një gjuhë zyrtare në tjetrën, nëse kjo kërkohet, në takimet e këtyre organeve përfaqësuese dhe ekzekutive komunale, po ashtu edhe në takimet publike të organizuara nga komuna.

7.4. Shënimet e takimeve dhe shënimet zyrtare të organeve përfaqësuese dhe ekzekutive komunale, regjistrat publikë dhe dokumente të tjera zyrtare, mbahen dhe lëshohen në të gjitha gjuhët zyrtare të komunës.

7.5. Institucionet komunale duhet të sigurojnë që mjedisi i tyre i punës të kontribuojë në përdorimin efektiv të gjuhëve zyrtare si dhe të mundësojë përdorimin e cilësdo gjuhë zyrtare nga zyrtarët dhe punëtorët e tyre.

7.6. Rregulloret dhe aktet plotësuese të miratuara nga institucionet komunale nxirren dhe publikohen në gjuhët zyrtare të komunës. Versionet në gjuhët zyrtare janë të barasvlershme.

Neni 8

8.1. Në komunat, personat të cilët iu takojnë komuniteteve, gjuha e të cilëve është në përdorim zyrtar, në pajtueshmëri me nenin 2.4, kanë të drejtën të paraqesin të gjitha kërkesat dhe dokumentet në formë të shkruar apo gojore si dhe të pranojnë përgjigjet në gjuhën e tyre nga institucionet dhe nga zyrtarët komunalë, nëse ata kërkojnë kështu.

8.2. Çdo organ përfaqësues dhe ekzekutiv komunal ka për detyrë të sigurojë që personat e tillë të mund të paraqesin kërkesat dhe dokumentet në formë të shkruar apo gojore si dhe të marrin përgjigjet në gjuhën e tyre.

8.3. Rregulloret komunale si dhe aktet ndihmëse duhet të nxirren dhe të publikohen në gjuhët e komuniteteve të tilla, nëse atë e kërkojnë.

8.4. Në punën dhe në takimet e organeve përfaqësuese komunale dhe komiteteve të tyre, si dhe në takimet publike të organizuara nga komuna, anëtarët e të cilave iu takojnë komuniteteve, gjuha amtare e të cilave nuk është gjuhë zyrtare, kanë të drejtë të përdorin gjuhën e tyre në punë dhe në takimet e organeve përfaqësuese të komunës, dhe komiteteve të tyre si dhe në takimet publike të organizuara nga komuna. Mjetet duhet të sigurohen për të mundësuar përkthimin nga dhe në gjuhën e anëtarit, nëse kërkohet një shërbim i tillë. Çdo dokument i dorëzuar nga anëtari i tillë përkthehet në gjuhët zyrtare dhe të gjitha përgjigjet e kërkuara do të kthehen në gjuhën e përdorur nga ana e tij.

Neni 9

9.1. Emrat zyrtarë të institucioneve dhe të organeve komunale paraqiten në gjuhët zyrtare dhe në gjuhët që kanë statusin e gjuhës zyrtare sipas nenit 2.3.

9.2. Shenjat zyrtare që shënojnë apo përfshijnë emrat e komunave, fshatrave, rrugëve, rrugicave dhe të vendeve të tjera publike, paraqiten në gjuhët zyrtare dhe në gjuhët e komuniteteve, gjuha e të cilave ka statusin e gjuhës zyrtare në komunë, në pajtueshmëri me nenin 2.3.

Neni 10

Ministria për Administrim të Qeverisjes Lokale nxjerr udhëzim administrativ, që përcakton procedurat sipas të cilave komunitetet mund të shprehin kërkesat e tyre në pajtueshmëri me nenet 8.1, 8.2, 8.3 dhe 9.1 të këtij ligji 90 ditë pas shpalljes së këtij ligji.

Neni 11

Përdorimi i gjuhëve në ndërmarrjet publike

11.1. Në ndërmarrjet që janë në pronësi publike dhe në ndërmarrjet në pronësi shoqërore aplikohet barazia e gjuhëve zyrtare.

11.2. Çdo person ka të drejtë të komunikojë dhe të pranojë shërbimet dhe dokumentet nga ndërmarrjet në pronësi publike dhe nga ndërmarrjet në pronësi shoqërore në cilëndo nga gjuhët zyrtare.

11.3. Çdo ndërmarrje e tillë ka për detyrë të sigurojë që çdo person të mund të komunikojë dhe të pranojë shërbimet dhe dokumentet në cilëndo gjuhë zyrtare.

Neni 12

Përdorimi i gjuhëve në procedurat gjyqësore

12.1. Gjuhët zyrtare përdoren në mënyrë të barabartë në procedurat gjyqësore.

12.2. Gjykatat dhe organet për ndjekje penale, si dhe autoritetet e tjera të përfshira në procedurë penale dhe në procedurat e tjera gjyqësore, sigurojnë që çdo person që merr pjesë në procedurat penale si dhe në procedura të tjera gjyqësore mund të përdorë gjuhën zyrtare të cilën ai/ajo e zgjedh.

Neni 13

13.1. Gjykatat zhvillojnë procedurat në gjuhën zyrtare apo në gjuhët zyrtare të zgjedhura nga palët në procedura. Me kërkesën e palës në procedura, pajisjet duhet të sigurohen për përkthim simultan, duke përfshirë dëshmitë e dhëna, nga njëra gjuhë zyrtare në tjetrën.

13.2. Gjykatat mund të sigurojnë pajisjet për përkthim simultan të procedurave, duke përfshirë dëshmitë e dhëna, nga një gjuhë zyrtare në tjetrën, atëherë kur konsiderojnë se procedurat të jenë në interesin e përgjithshëm publik.

Neni 14

Gjykatat kanë për detyrë të lëshojnë dokumente të cilat kanë të bëjnë me procedurat në gjuhën (t) zyrtare të zgjedhur për procedurë dhe në gjuhë të tjera zyrtare nëse kërkohet nga cilado palë në procedurë apo nëse sipas pikëpamjes së gjykatës kjo do t’i shërbente interesit të përgjithshëm publik.

Neni 15

15.1. Çdo person që është i arrestuar apo i akuzuar për vepër penale dhe që nuk flet ose nuk kupton gjuhën(t) e procedurave ka të drejtën të njoftohet me kohë rreth arsyeve të arrestimit dhe për çdo akuzë kundër tij apo saj në gjuhën të cilën e kupton personi.

15.2. Personat që i takojnë komunitetit, gjuha amtare e të cilit nuk është gjuhë zyrtare, ka të drejtën të informohet me kohë rreth arsyeve për arrestimin e tyre dhe për çdo akuzë kundër tyre në gjuhën amtare të tyre

Neni 16

16.1. Çdo person që merr pjesë në procedurat penale dhe në procedura të tjera gjyqësore, i cili nuk flet ose nuk kupton gjuhën (t) e procedurave, ka të drejtë të përdorë gjuhën e tij apo të saj në procedura.

16.2. Personat që i takojnë komunitetit, gjuha amtare e të cilit nuk është gjuhë zyrtare dhe që marrin pjesë në procedura penale dhe procedurë penale dhe ne procedurat tjera gjyqësore, kanë të drejtë të përdorin gjuhën e tyre amtare në procedura.

16.3. Gjykata dhe organet për ndjekje penale si dhe autoritetet e tjera të përfshira në procedurë penale, duhet të ofrojnë ndihmën me përkthyes pa pagesë për personat e cekur në paragrafët 1 dhe 2 të këtij neni.

Neni 17

17.1. Çdo person që merr pjesë në procedura penale, i cili nuk flet ose nuk kupton gjuhën(t) e procedurave, ka të drejtë të paraqesë shkresat, të dëshmojë dhe të dëgjojë faktet e rastit dhe të çdo dëshmie kundër tij apo saj, në gjuhën e folur nga ai apo ajo.

17.2. Personat që i takojnë komunitetit, gjuha amtare e të cilit nuk është gjuhë zyrtare dhe që marrin pjesë në procedura penale, kanë të drejtën të paraqesin shkresat, të dëshmojnë dhe të dëgjojnë faktet për rastin dhe çdo dëshmie kundër tyre, në gjuhën e tyre amtare.

17.3. Gjykatat apo organet për ndjekje penale, si dhe autoritetet e tjera të përfshira në procedurën penale, duhet të ofrojnë ndihmën me përkthyes pa pagesë për personat e cekur në paragrafët 1 dhe 2 të këtij neni.

Neni 18

Institucionet penale dhe të burgut duhet të sigurojnë që personeli i tyre të flasë gjuhën(t) e numrit më të madh të të burgosurve, apo gjuhën(t) të cilën e kuptojnë ata. Përkthimi në gjuhën që është e kuptueshme nga një person i burgosur duhet të ofrohet atëherë kur ka nevojë.

Neni 19

Përdorimi i gjuhëve në arsim

19.1. Gjuhët e ligjërimit në arsimin publik duhet të jenë në pajtim me dispozitat e Kornizës Kushtetuese dhe të ligjeve nga lëmi i arsimit.

19.2. Çdo person ka të drejtë të zgjedhë, si dhe të zgjedhë për fëmijën e vet, gjuhën e vet të preferuar zyrtare për mësim.

19.3. Çdo person ka të drejtë të regjistrohet, si dhe të regjistrojë fëmijën e vet, në shkollën ku gjuha e tij e zgjedhur zyrtare është gjuhë e mësimit.

19.4. Në komunat ku gjuha e zgjedhur zyrtare e personit nuk përdoret nga asnjë shkollë në mësim, do të përcaktohen dispozita përkatëse për të siguruar mësimin e duhur në gjuhën e tyre të zgjedhur zyrtare. Hollësitë për implementim përcaktohen nga Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë.

Neni 20

20.1. Në zonat e banuara me persona që i takojnë komunitetit, gjuha amtare e të cilit nuk është gjuhë zyrtare, personat që i takojnë këtij komuniteti kanë të drejtë të mësojnë në gjuhën e tyre amtare në shkollat publike arsimore.

20.2. Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë përmes një udhëzimi administrativ do të përcakton detajet për zbatimin e së drejtës së përcaktuar sipas paragrafit 20.1.

Neni 21

21.1. Në shkollat fillore dhe të mesme, ku gjuha e mësimit nuk është gjuhë zyrtare nxënësit gjithashtu mësojnë një gjuhë zyrtare të cilën e zgjedhin.

21.2. Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë përmes një udhëzimi administrativ përcakton procedurat sipas të cilave personat mund të deklarojnë se cilën gjuhë zyrtare
dëshirojnë ta mësojnë gjatë shkollimit të mesëm.

Neni 22

22.1. E drejta e personave për të themeluar institucione arsimore private me mësim në gjuhën amtare është e garantuar në Kosovë.

22.2. Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë vendos procedurën për regjistrim të institucioneve arsimore private të tilla.

Neni 23

23.1. Gjuhët zyrtare të Kosovës janë gjuhë parësore të mësimit në universitetet publike.

23.2. Rregullat detaje të përdorimit të gjuhëve zyrtare dhe të çdo gjuhe tjetër, në programet arsimore, përcaktohen nga universitetet përmes akteve të tyre.

23.3. Në trajnimin e arsimtarëve, interpretuesve dhe të përkthyesve në gjuhët e komuniteteve, universitetet përshtatin përdorimin e gjuhëve të komuniteteve si gjuhë të mësimit.

23.4. Përdorimi i gjuhës në administratën universitare përcaktohet nga universitetet përmes rregulloreve të tyre, që duhet t’iu përshtaten dispozitave të këtij ligji.

Neni 24

24.1. Nxënësi së bashku me prindin e tij apo të saj vendos se në cilën gjuhë zyrtare do të mbahen shënimet shkollore dhe lëshohen raportet e tij apo të saj, nga ana e institucionit arsimor në të cilin ata vijojnë. Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë përmes udhëzimit administrativ vendos procedurën sipas së cilës personat deklarojnë se në cilën gjuhë zyrtare dëshirojnë të mbahen shënimet e tyre.

24.2. Ministria e Arsimit, Shkencës dhe e Teknologjisë përcakton procedurat për lëshimin e certifikatave shkollore në gjuhët zyrtare të Kosovës nëpërmjet një udhëzimi administrativ 90 ditë pas shpalljes së këtij Ligji.

24.3. Nxënësi i cili arsimohet sipas nenit 20.1 ka të drejtë t’i ketë shënimet e tyre shkollore të mbajtura si dhe raportet dhe certifikatat të lëshuara, në gjuhën amtare të tij/saj, përpos gjuhëve zyrtare.

Neni 25

Përdorimi i gjuhëve në Media

Çdo person ka të drejtë të themelojë medie në gjuhën të cilën ai/ajo e zgjedh në përputhje me ligjin në fuqi.

Neni 26

26.1. Transmetuesit publik avancojnë diversitetin kulturor dhe karakterin shumë gjuhësor në Kosovë në përputhje me ligjin në fuqi.

26.2. Komunitetet kanë të drejtë të kenë kohën për transmetim të programeve në gjuhën e tyre në Transmetues publik, në pajtim me ligjin në fuqi.

26.3. Përdorimi i gjuhëve gjatë transmetimit në Transmetues publik, koha e transmetimit dhe programet në nenin 26.2 përcaktohen me një ligj tjetër, duke marrë plotësisht në konsideratë të drejtat dhe intereset e anëtarëve të komunitetit për të patur mundësi dhe qasje të barabartë në informatë.

Neni 27

Emrat personal

27.1. Emri dhe mbiemri i personit regjistrohet në regjistrat publikë, në dokumentet për identifikim personal dhe në dokumente të tjera zyrtare në sistemin me shkrim në gjuhët zyrtare të zgjedhur nga ai person.

27.2. Personat që i takojnë komunitetit, gjuha amtare e të cilit nuk është gjuhë zyrtare, do të kenë të drejtën të regjistrojnë formën origjinale të emrit dhe mbiemrit të tyre në shkrimin dhe në pajtueshmëri me traditat dhe sistemin linguistik të gjuhës së tyre, si në regjistrat publikë, në dokumente për identifikim personal dhe në dokumente të tjera zyrtare, si dhe kjo formë do të përdoret nga zyrtarët publikë.

Neni 28

Liria linguistike

Të gjithë personat kanë të drejtë të themelojnë dhe mbajnë subjekte juridike siç janë shoqatat kulturore dhe ndërmarrjet e biznesit në gjuhën e tyre, përfshirë këtu edhe shfaqjen e këtyre emrave në bazë të traditës së tyre dhe sistemit gjuhësor.

Neni 29

Përdorimi i gjuhëve zyrtare në sferën private

29.1. Çdo person ka të drejtë të veprojë në ndërmarrjet private, institucionet private, shoqatat, organizatat apo aktivitetet e vetëpunësimit në gjuhën apo gjuhët sipas zgjidhjes së tyre.

29.2. Kur gjuha në rastet e numëruara në paragrafin 1 nuk është njëra nga gjuhët zyrtare, institucionet e Kosovës kërkojnë një përdorim shtesë të gjuhëve zyrtare, kur aktivitetet e tyre
ndikojnë në interesin legjitim publik siç është rendi publik, siguria publike, shëndeti, apo mbrojtja e të drejtave të personave të tjerë si dhe për qëllime të mbikëqyrjes së administratës publike.

Neni 30

30.1. Në ndërmarrjet që kryejnë shërbime publike aplikohet barazia e gjuhëve zyrtare në kryerjen e këtyre shërbimeve.

30.2. Çdo person ka të drejtë të komunikojë dhe të pranojë shërbimet dhe dokumentet nga ndërmarrjet që kryejnë shërbime publike në cilëndo gjuhë zyrtare. Çdo ndërmarrje e tillë ka për detyrë të sigurojë që çdo person të mund të komunikojë dhe të pranojë shërbimet dhe dokumentet në cilëndo gjuhë zyrtare.

30.3. Në komunat e banuara nga komunitetet, gjuha e të cilave gëzon statusin e gjuhës që flitet në komunë, vlejnë dispozitat e neneve 30.1 dhe 30.2.

DEUXIÈME PARTIE

Dispositions particulières

Article 4

Emploi des langues dans les institutions centrales

4.1. Dans les institutions centrales du Kosovo, l'égalité des langues officielles doit être appliquée.

4.2. Toute personne a le droit de communiquer et de recevoir des services offerts et des documents publics de la part des institutions centrales du Kosovo dans l'une des langues officielles. Toutes les institutions centrales sont tenues de veiller à ce que chaque citoyen puisse communiquer et obtenir des services disponibles et des documents publics de la part des institutions et organismes gouvernementaux dans n'importe quelle langue officielle.

4.3. Les langues officielles doivent être employées à parité dans les réunions et les travaux des institutions centrales. Celles-ci doivent prévoir des services de traduction disponibles à partir d'une langue officielle à une autre, si cette traduction est demandée pour les réunions des institutions centrales, ainsi que dans les assemblées publiques organisées par ces mêmes institutions.

4.4. Les membres du gouvernement dont la langue maternelle n'est pas une langue officielle ont le droit d'utiliser leur langue maternelle dans les réunions des institutions centrales, ainsi que dans les réunions publiques organisées par ces institutions. Sur demande, les institutions centrales sont tenues d'assurer une traduction.

4.5. Les registres et les documents officiels doivent être conservés et publiés dans les langues officielles.

4.6. La dénomination officielle des institutions centrales est présentée dans les langues officielles, ainsi que dans les langues officielles de la municipalité.

4.7. Les institutions centrales doivent s'assurer que leur milieu de travail est propice à l'emploi efficace des langues officielles et permettre l'emploi de toute langue officielle par leurs dirigeants et employés.

Article 5

5.1. Les langues officielles sont employées sur la base de la parité dans les travaux, les débats ou les autres instances de l'Assemblée du Kosovo et de ses comités. Les installations doivent être accessibles pour la traduction simultanée d'une langue officielle vers les autres langues des débats et autres instances de l'Assemblée et de ses comités.

5.2. Les membres de l'Assemblée du Kosovo dont la langue maternelle n'est pas une langue officielle ont le droit d'employer leur langue maternelle dans les travaux, débats ou autres instances de l'Assemblée du Kosovo et de ses comités, ainsi que dans les assemblées publiques organisées par l'Assemblée des Kosovo. Les installations doivent être rendues accessibles pour assurer la traduction dans la langue du membre, si tel est la demande. Tout document soumis par ces membres doit être traduit dans les langues officielles et toutes les réponses demandées par un membre doivent lui être rendues dans la langue originale employée par celui-ci.

5.3. Les documents officiels ainsi que les registres officiels des débats ou des autres instances de l'Assemblée du Kosovo et de ses comités doivent être conservés et publiés dans les langues officielles.

5.4. Toutes les lois adoptées par l'Assemblée du Kosovo doivent être rédigées et publiées dans les langues officielles. Les versions linguistiques officielles font également foi. Toutes les lois promulguées sont publiées en bosniaque et en turc.

Article 6

Les personnes appartenant à une communauté dont la langue maternelle n'est pas la langue officielle ont le droit de présenter des propositions orales ou écrites à l'institution du Médiateur et de recevoir de celle-ci une réponse dans leur langue maternelle.

Article 7

Emploi des langues dans les institutions municipales

7.1. La parité des langues officielles d'une municipalité doit être appliquée dans tous les établissements municipaux.

7.2. Toute personne a le droit de communiquer et de recevoir des services disponibles et des documents publics de la part des établissements municipaux et des fonctionnaires dans l'une des langues officielles. Tout organisme représentatif et exécutif municipal a le devoir de veiller à ce que toute personne puisse communiquer et obtenir des services disponibles et des documents publics d'un établissement ou d'un organisme municipal dans une langue officielle.

7.3. Les langues officielles doivent être employées sur la base de la parité dans les réunions et les travaux des organismes représentatifs et exécutifs municipaux. Les établissements municipaux sont tenus de rendre la traduction disponible à partir d'une langue officielle vers une autre, si cette traduction est demandée pour les réunions des organisme représentatifs et exécutifs municipaux, ainsi que dans les assemblées publiques organisées par la municipalité.

7.4. Les procès-verbaux des séances et des documents officiels des organismes représentatifs et exécutifs municipaux, les registres publics et autres documents officiels doivent être conservés et publiés dans toutes les langues officielles de la municipalité.

7.5. Les établissements municipaux doivent s'assurer que leurs milieux de travail sont propices à l'utilisation efficace des langues officielles et permettre l'emploi de toute langue officielle par leurs dirigeants et leurs employés.

7.6. Les règlement et les actes subsidiaires adoptées par les institutions municipales doivent être imprimés et publiés dans les langues officielles de la municipalité. Toutes les versions linguistiques officielles font également foi.

Article 8

8.1. Dans les municipalités, les membres appartenant à des communautés dont la langue est d'usage officiel, conformément à l'article 2.4, ont le droit de présenter des propositions et des documents oraux ou écrits, et de recevoir une réponse, s'ils le demandent, dans leur langue maternelle de la part des institutions et des agents municipaux.

8.2. Tout organisme municipal représentatif et exécutif a le devoir de veiller à ce que ces citoyens puissent présenter des propositions et des documents oraux ou écrits, et de recevoir une réponse dans leur langue.

8.3. Les règlements municipaux et les actes subsidiaires doivent être émis et publiés dans les langues de ces communautés, si elles en font la demande.

8.4. Les membres des organismes municipaux représentatifs et leurs comités appartenant à des communautés dont la langue maternelle n'est pas une langue officielle de la municipalité, ont le droit d'employer leur langue dans les travaux et les assemblées des organismes municipaux représentatifs et ceux de leurs comités, ainsi que dans les assemblées publiques organisées par la municipalité. Les installations doivent être rendues disponibles pour assurer la traduction dans la langue des membres, si telle est la demande. Tout document soumis par ces membres doit être traduit dans les langues officielles, et toutes les réponses demandées par un membre doit être rendu dans la langue originale utilisée par ledit membre.

Article 9

9.1. Les désignations officielles des établissements et organismes municipaux doivent être affichées dans les langues officielles et dans les langues qui ont le statut de langue officielle dans la municipalité, conformément à l'article 2.3.

9.2. Les panneaux officiels indiquant ou comprenant les noms des municipalités, des villages, des routes, des rues et autres lieux publics doivent être affichés dans les langues officielles et dans les langues qui ont le statut de langue officielle dans la municipalité, conformément à l'article 2.3.

Article 10

Le ministère de l'Administration locale émet des directives administratives définissant les mesures par lesquelles les communautés peuvent exprimer leurs demandes, conformément aux articles 8.1, 8.2, 8.3. et 9.1 de la présente loi, 90 jours après la date de promulgation de la loi.

Article 11

Emploi des langues dans les entreprises publiques

11.1. Dans les entreprises publiques et dans les entreprises indépendantes, l'égalité des langues officielles doit être appliquée.

11.2. Toute personne a le droit de communiquer et de recevoir des services et des documents de la part des entreprises publiques et des entreprises indépendantes dans l'une des langues officielles.

11.3. Toute entreprise est tenue de veiller à ce qu'un citoyen puisse communiquer avec elle et obtenir des services et des documents dans n'importe quelle langue officielle.

Article 12

Emploi des langues dans la procédure judiciaire

12.1. Les langues officielles doivent être utilisées sur un pied d'égalité dans la procédure judiciaire.

12.2. Les tribunaux et les organismes de poursuite, ainsi que toute autre autorité impliquée dans une procédure pénale, doivent, dans toute procédure devant eux veiller à ce qu'un justiciable participant à une procédure pénale ou toute autre procédure judiciaire puisse utiliser la langue officielle de son choix.

Article 13

13.1. Les tribunaux doivent mener la procédure dans la ou les langues officielles choisies par les parties à la procédure. À la demande de toute partie à la procédure, des moyens doivent être mis à disposition pour la traduction simultanée des débats, y compris le témoignage donné, d'une langue officielle à une autre.

13.2. Les tribunaux doivent rendre les installations disponibles pour la traduction simultanée lors de la procédure, y compris le témoignage donné, d'une langue officielle dans une autre, s'ils estiment que la procédure est d'intérêt public général.

Article 14

Les tribunaux sont tenus d'émettre des documents relatifs la procédure dans la langue officielle choisie pour les débats et dans d'autres langues officielles si cela est demandé par une partie à la procédure ou si, de l'avis de la cour, cette mesure servirait l'intérêt public général.

Article 15

15.1. Quiconque est arrêté ou inculpé d'une infraction pénale et ne parle ni ne comprend la langue de la procédure a le droit d'être promptement informé sur les motifs de son arrestation et de toute accusation portée contre lui dans une langue qu'il comprend.

15.2. Les membres appartenant à des communautés dont la langue maternelle n'est pas une langue officielle ont le droit d'être promptement informés sur les motifs de leur arrestation et de toute accusation portée contre eux dans leur langue maternelle.

Article 16

16.1. Quiconque participe à une procédure pénale ou à toute autre procédure judiciaire, qui ne parle pas ni ne comprend la langue de la procédure, a le droit d'utiliser sa langue.

16.2. Les membres appartenant à des communautés dont la langue maternelle n'est pas une langue officielle et qui participent à une procédure pénale ou à toute autre procédure judiciaire ont le droit d'utiliser leur langue maternelle.

16.3. Les tribunaux et les organismes de poursuite, ainsi que toute autre autorité impliquée dans une procédure pénale, doivent fournir gratuitement aux personnes mentionnées aux paragraphes 1 et 2 du présent article l'assistance d'un interprète.

Article 17

17.1. Quiconque participe à une procédure pénale, qui ne parle pas ni ne comprend la langue de la procédure, a le droit de présenter dans une langue qu'il parle des propositions, de témoigner et d'entendre les preuves de la cause et de tout élément de preuve porté contre lui.

17.2. Les membres appartenant à des communautés dont la langue maternelle n'est pas une langue officielle, qui participent à la procédure pénale, ont le droit de présenter  dans leur langue maternelle des propositions, de témoigner et d'entendre les preuves de la cause et de tout élément de preuve porté contre eux.

17.3. Les tribunaux et les organismes de poursuite, ainsi que toute autre autorité impliquée dans une procédure pénale, doivent fournir gratuitement aux personnes mentionnées aux paragraphes 1 et 2 du présent article l'aide d'un interprète et d'un traducteur.

Article 18

Les établissements pénitentiaires et les établissements de détention doivent s'assurer que leur personnel parle la langue du plus grand nombre des incarcérés, ou de la langue compris par ceux-ci. La traduction dans une langue comprise par une personne incarcérée doit être assurée au besoin.

Article 19

Emploi des langues en éducation

19.1. Les langues d'instruction dans l'enseignement public doivent respecter les dispositions du Cadre constitutionnel et des lois dans le domaine de l'éducation.

19.2. Toute personne a le droit de choisir et de choisir pour ses enfants sa langue officielle préférée pour l'instruction.

19.3. Toute personne a le droit de s'inscrire et d'inscrire ses enfants dans une école où la langue officielle choisie est celle de l'enseignement.

19.4. Dans les municipalités où une personne a choisi une langue officielle qui n'est pas employée dans une école comme la langue d'enseignement, des mesures spéciales doivent être prises pour assurer un enseignement approprié dans cette langue officielle choisie. Les détails de la mise en œuvre sont déterminés par le ministère de l'Éducation, de la Science et de la Technologie.

Article 20

20.1. Dans les zones habitées par des membres appartenant à des communautés dont la langue maternelle n'est pas une langue officielle, les membres appartenant à ces communautés ont le droit de recevoir leur instruction dans leur langue maternelle dans l'enseignement scolaire public.

20.2. Le ministère de l'Éducation, de la Science et de la Technologie détermine par des directives administratives détaillées les règles pour la mise en œuvre des droits prévus au paragraphe 20.1.

Article 21

21.1. Dans les écoles primaires et secondaires où la langue d'enseignement n'est pas une langue officielle, les élèves doivent également étudier une langue officielle de leur choix.

21.2. Le ministère de l'Éducation, de la Science et de la Technologie détermine par par des directives administratives la procédure par laquelle les personnes peuvent déclarer quelle langue officielle ils souhaitent étudier en tant que langue seconde.

Article 22

22.1. Le droit des personnes de fonder des établissements d'enseignement privés avec une instruction dans une langue de leur choix est garanti au Kosovo.

22.2. Le ministère de l'Éducation, de la Science et de la Technologie doit prévoir une procédure d'enregistrement de ces établissements d'enseignement privés.

Article 23

23.1. Les langues officielles du Kosovo sont les principales langues d'enseignement dans les universités publiques.

23.2. L'emploi des langues officielles et de toute autre langue dans les programmes pédagogiques est déterminé par les universités par l'intermédiaire de leurs propres règlements.

23.3. Dans la formation des enseignants à l'université, des interprètes et des traducteurs dans les langues des communautés doivent être autorisées pour l'emploi de ces langues dans l'enseignement.

23.4. L'emploi d'une langue dans l'administration universitaire est déterminé par les universités par l'intermédiaire de leurs propres règlements, lesquels doivent être conformes aux dispositions de la présente loi.

Article 24

24.1. Un élève, ainsi que son ou ses parents, doit décider dans quelle langue officielle de son dossier scolaire doit être conservé, et les rapports émis par les établissements d'enseignement qu'il fréquente. Le ministère de l'Éducation, de la Science et de la Technologie met en place au moyen de directives administratives la procédure par laquelle les individus déclarent dans quelle langue officielle ils souhaitent que leurs dossiers soient conservés.

24.2. Le ministère de l'Éducation, de la Science et de la Technologie détermine les procédures d'émission des certificats scolaires dans les langues officielles du Kosovo au moyen de directives administratives dans les 90 jours après la promulgation de la présente loi.

24.3. Un élève recevant son instruction en vertu de l'article 20.1 a le droit d'obtenir ses dossiers scolaires et des rapports et certificats émis dans sa langue maternelle, en plus des langues officielles.

Article 25

Emploi des langues dans les médias

Toute personne a le droit de fonder des médias dans la langue de son choix, en conformité avec la législation en vigueur.

Article 26

26.1. Le radiodiffuseur public doit promouvoir la diversité culturelle et le caractère multilingue du Kosovo, en conformité avec la législation en vigueur.

26.2. Les communautés ont le droit de temps d'antenne et d'émissions dans leur langue maternelle dans le radiodiffusion publique, en conformité avec la législation en vigueur.

26.3. L'emploi des langues lors de la diffusion par le radiodiffuseur public, le temps d'antenne et les émissions prévus à l'article 26.2 doivent être déterminés par la loi, en tenant compte pleinement des droits et des intérêts des membres de la communauté d'obtenir l'égalité des chances et l'accès à l'information.

Article 27

Noms de personnes

27.1. Les nom et prénom d'une personne doivent être inscrits dans les registres publics, les cartes d'identité personnelle et les autres documents officiels dans le système d'écriture de la langue officielle choisie par cette personne.

27.2. Un membre appartenant à une communauté dont la langue maternelle n'est pas la langue officielle a le droit de faire écrire la forme originale de ses nom et prénom, selon la tradition et le système linguistique de sa langue, dans les registres publics, les cartes d'identité personnelle et dans tout autre document officiel; et cette forme doit être utilisée par les fonctionnaires.

Article 28

Liberté linguistique

Toutes les personnes ont le droit d'établir et de gérer les matières judiciaires comme les associations culturelles et les entreprises dans leur langue, y compris le droit d'afficher les noms sur la base de leur tradition et de leur système linguistique.

Article 29

Emploi des langues officielles dans la sphère privée

29.1. Toute personne a le droit de poursuivre ses activités dans les entreprises privées, les institutions privées, les associations, les organisations ou les activités non salariées dans la langue ou dans les langues de son choix.

29.2. Dans les cas mentionnés au paragraphe 1, lorsque la langue n'est pas l'une des langues officielles, les institutions du Kosovo doivent exiger un usage supplémentaire dans les langues officielles, là où leurs activités concernent l'intérêt légitime de l'ordre public, la sécurité publique, la santé ou la protection des droits des autres personnes, ainsi que pour les fins de la supervision administrative publique.

Article 30

30.1. Dans les entreprises fournissant des services publics, la parité des langues officielles doit être appliquée dans le cadre de l'exécution de leurs services.

30.2. Toute personne a le droit de communiquer et d'obtenir des services et des documents de la part des entreprises fournissant des services publics dans l'une des langues officielles. Toute entreprise est tenue de veiller à ce que quiconque puisse communiquer et obtenir des services et des documents dans n'importe quelle langue officielle.

30.3. Dans les municipalités abritant des communautés dont la langue a le statut de la langue parlée dans la municipalité, les dispositions des paragraphes 30.1 et 30.2 doivent être appliquées.

PJESA E TRETË

Zbatimi

Neni 31

Qeveria e Kosovës dhe institucionet e tjera do të miratojnë masat për promovimin e përdorimit dhe statusit të barabartë të gjuhëve zyrtare si dhe për të siguruar mbrojtjen, ruajtjen dhe
promovimin e gjuhëve të komuniteteve, gjuha amtare e të cilave nuk është gjuhë zyrtare.

Neni 32

Komisioni i gjuhëve

32.1. Me qëllim të ruajtjes, promovimit, apo mbrojtjes së gjuhëve zyrtare dhe statusit të barabartë të tyre në Kosovë, si dhe për të siguruar mbrojtjen e gjuhëve të komuniteteve, gjuha amtare e të cilave nuk është gjuhë zyrtare, Qeveria e Kosovës do të themelojë Komisionin e Gjuhëve për mbikëqyrjen e zbatimit të këtij ligji.

32.2. Komisioni i gjuhëve do të marrë masa dhe veprime brenda kompetencave të tij për të siguruar njohjen e statusit të barabartë të gjuhëve zyrtare në përputhshmëri me këtë ligj.

32.3. Komisioni i gjuhëve do të zhvillojë dhe realizojë hetimet sipas ankesave që i janë drejtuar, duke vepruar apo mos vepruar kur:

(i) Statusi i barabartë i gjuhëve zyrtare nuk është njohur apo nuk njihet.

(ii) Çdo dispozitë e çdo ligji apo rregullore në lidhje me përdorimin e gjuhëve zyrtare apo gjuhëve të komuniteteve, gjuha amtare e të cilave nuk është gjuhë zyrtare, nuk është
respektuar apo nuk respektohet.

32.4. Komisioni i Gjuhëve mund gjithashtu të kryejë hetime me iniciativë të vet.

32.5. Komisioni i Gjuhëve mund të ndërmjetësojë në situatat kur ndërmjetësimi i tillë kërkohet për të siguruar zbatimin e këtij ligji.

32.6. Në konkludim të hetimit, Komisioni i Gjuhëve mund të nxjerrë rekomandime mbi korrigjimet e kërkuara dhe rekomandon përmirësimet.

32.7. Aty ku rekomandimet e Komisionit të Gjuhës nuk janë zbatuar brenda një periudhe të arsyeshme, ashtu siç është përcaktuar nga Komisioni, Komisioni mund të lëshojë vërejtje me
shkrim.

32.8. Aty ku rekomandimet e Komisionit të gjuhëve nuk janë zbatuar brenda një periudhe të arsyeshme, pasi Komisioni të ketë lëshuar vërejtjen me shkrim, kjo duhet të citohet në raportin vjetor të Komisionit për Qeverinë dhe Kuvendin e Kosovës.

32.9. Komisioni i Gjuhëve mund të shqyrtoj dhe të bëjë rekomandime në lidhje me:

(i) çdo rregullore apo udhëzim administrativ të nxjerrë për zbatimin e këtij ligji dhe

(ii) çdo rregullore apo udhëzim administrativ tjetër që ndikon apo mund të ndikojë në statusin apo përdorimin e gjuhëve zyrtare apo gjuhëve të komuniteteve gjuha amtare e të cilave nuk është gjuhë zyrtare.

32.10. Kompetencat detaje dhe përbërja e Komisionit do të përcaktohen me një udhëzim administrativ të lëshuar nga Zyra e Kryeministrit, duke marrë parasysh të drejtat dhe interesat e të gjitha komuniteteve gjuhësore në Kosovë, dhe duke marrë parasysh nevojën për të pasqyruar dallimet gjuhësore të komuniteteve në Kosovë, 90 ditë pas shpalljes së këtij Ligji.

32.11. Brenda periudhës njëvjeçare pas miratimit të këtij ligji dhe më pastaj në baza vjetore, Komisioni i Gjuhëve do të informojë Qeverinë dhe Parlamentin e Kosovës rreth masave ligjore dhe masave të tjera të ndërmarra për zbatimin e këtij ligji.

Neni 33

Sanksionet administrative

Sanksionet administrative në rast të shkeljes së dispozitave të këtij Ligji përcaktohen me udhëzim administrativ të lëshuar nga Ministria e Shërbimeve Publike.

TROISIÈME PARTIE

Exécution

Article 31

Le gouvernement et les institutions du Kosovo doivent adopter des mesures favorisant l'emploi et l'égalité de statut des langues officielles, ainsi qu'assurer la protection, la conservation et la promotion des langues des communautés dont la langue maternelle n'est pas une langue officielle.

Article 32

Commission linguistique

32.1. Afin de préserver, de promouvoir et de protéger les langues officielles et leur égalité de statut au Kosovo, ainsi d'assurer la protection des langues des communautés dont la langue maternelle n'est pas une langue officielle, le gouvernement du Kosovo doit établir une Commission linguistique pour superviser la mise en œuvre de la présente loi.

32.2. La Commission linguistique prend des actions et des mesures en son pouvoir pour assurer la reconnaissance de l'égalité de statut des langues officielles et le respect de la présente loi.

32.3. La Commission linguistique procède et entreprend des enquêtes en vertu d'une plainte déposée soit par acte soit par omission pour:

(i) l'égalité de statut des langues officielles, qui n'a pas été ou n'est pas reconnu.

(ii) toute disposition qu'une loi ou qu'un règlement relatif à l'emploi des langues officielles ou des langues des communautés dont la langue maternelle n'est pas une langue officielle n'a pas été ou n'est pas respecté.

32.4. La Commission linguistique peut également mener des enquêtes et les effectuer de sa propre initiative.

32.5. La Commission linguistique peut servir de médiateur dans les situations où une médiation est nécessaire pour assurer la mise en œuvre de la présente loi.

32.6. À l'issue d'une enquête, la Commission linguistique peut émettre des recommandations sur les mesures correctives nécessaires et les recommandations afin d'obtenir réparation.

32.7. Lorsque les recommandations de la Commission linguistique n'ont pas été mises en œuvre dans un délai raisonnable, tel qu'il est déterminé par la Commission, celle-ci peut émettre un avertissement par écrit.

32.8. Lorsque les recommandations de la Commission linguistique n'ont pas été mises en œuvre dans un délai raisonnable après que la Commission eût émis un avertissement par écrit, cela doit être consigné dans le rapport annuel de la Commission du gouvernement et de l'Assemblée du Kosovo.

32.9. La Commission linguistique peut examiner et faire des recommandations concernant:

(I) tout règlement ou toute directive administrative en vertu de la présente loi; et

(Ii) tout autre règlement ou toute directive administrative qui touche ou peut avoir une incidence sur le statut ou l'emploi des langues officielles ou des langues des communautés dont la langue maternelle n'est pas une langue officielle.

32.10. Les compétences détaillées et la composition de la Commission sont régies par des directives administratives émises par le Bureau du premier ministre, en tenant compte des droits et des intérêts de toutes les communautés linguistiques du Kosovo, et en tenant compte de la nécessité de refléter la diversité linguistique des communautés du Kosovo, 90 jours après la date de promulgation de la présente loi.

32.11. Dans le délai d'une année après l'adoption de la présente loi et, par la suite, sur une base annuelle, la Commission linguistique informe le gouvernement et l'Assemblée du Kosovo des mesures juridiques et autres prises pour appliquer la présente loi.

Article 33

Sanctions administratives

Les sanctions administratives en cas de violation des dispositions de la présente loi doivent être établies par des directives administratives émises par le ministère des Services publics.

PJESA E KATËRT

Dispozitat kalimtare dhe të fundit

Neni 34

Institucionet e Kosovës përdorin gjuhën angleze ne punën e tyre, në kontakte dhe në dokumente zyrtare gjatë mandatit të Administratës së Përkohshme të Misionit të Kombeve të Bashkuara në Kosovë.

Neni 35

Institucionet e Përkohshme të Vetëqeverisjes janë të obliguara që në aktet e tyre të miratojnë rregullore të hollësishme për përdorimin e gjuhëve, në pajtueshmëri me këtë ligj.

Neni 36

36.1. Brenda afatit prej gjashtë (6) muajsh pas shpalljes së këtij Ligji nga PSSP-ja, Institucionet e Përkohshme të Vetëqeverisjes do të nxjerrin udhëzime administrative me qëllim të zbatimit të këtij Ligji.

36.2. Qeveria e Kosovës do të zhvillojë programin për ngritje të vetëdijes publike lidhur me këtë ligj, menjëherë pas shpalljes së tij.

Neni 37

Ky ligj shfuqizon çdo dispozitë të ligjit në fuqi, që është në kundërshtim me të.

Neni 38

Ky ligj hyn në fuqi pas miratimit të tij nga Kuvendi i Kosovës dhe pas shpalljes së tij nga Përfaqësuesi Special i Sekretarit të Përgjithshëm.

Ligji Nr. 02/L-37
27 korrik 2006

QUATRIÈME PARTIE

Dispositions transitoires et finales

Article 34

Les institutions du Kosovo doivent utiliser la langue anglaise dans leur travaux, leurs contacts et leurs documents officiels durant le mandat de la Mission intérimaire des Nations unies au Kosovo.

Article 35

Les institutions provisoires d'administration autonome sont tenues d'adopter dans leurs statuts une réglementation détaillée concernant l'emploi des des langues, conformément aux dispositions de la présente loi.

Article 36

36.1. Dans le délai six mois après la promulgation de la présente loi par le représentant spécial du Secrétaire général pour le Kosovo (RSSG), les institutions provisoires du gouvernement autonome doivent prévoir des directives administratives dans le but de mettre en œuvre la présente loi.

36.2. Dès la promulgation de la loi, le gouvernement du Kosovo doit prévoir un programme de sensibilisation du public à l'égard de celle-ci.

Article 37

La présente loi abroge toutes les dispositions de la loi applicable avec laquelle elle est en contradiction.

Article 38

La présente loi entre en vigueur après l'adoption par l'Assemblée du Kosovo lors de la date de sa promulgation par le représentant spécial du secrétaire général.

Loi no 02/L-37
Le 27 juillet 2006