Albanie

Ligj nr. 96/2017 për mbrojtjen e pakicave kombëtare në Republikën e Shqipërisë

Në mbështetje të neneve 78 dhe 83, pika 1, të Kushtetutës,
me propozimin e Këshillit të Ministrave,

Kuvendi

Republikës së Shqipërisë vendosi:

KREU I

DISPOZITA TË PËRGJITHSHME

Neni 1

Objekti

Ky ligj rregullon ushtrimin e të drejtave të personave që u përkasin pakicave kombëtare në Republikën e Shqipërisë, në përputhje me parimet e parashikuara në Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë, Konventën Kuadër të Këshillit të Europës për Mbrojtjen e Pakicave Kombëtare, ratifikuar me ligjin nr. 8496, datë 3.6.1999, dhe marrëveshjet ndërkombëtare në fushën e të drejtave të njeriut ku Republika e Shqipërisë është palë.

Neni 2

Qëllimi

1) Ky ligj ka për qëllim të sigurojë ushtrimin e të drejtave specifike të personave që u përkasin një pakice kombëtare, të cilat janë të nevojshme për mbrojtjen e identitetit dallues të pakicave kombëtare, si një përbërës thelbësor i një shoqërie të integruar dhe që garantojnë mosdiskriminimin dhe barazinë e plotë para ligjit.

2) Në ushtrimin e këtyre të drejtave, personat që u përkasin pakicave kombëtare duhet të respektojnë shtetin ligjor, tërësinë territoriale dhe sovranitetin e Republikës së Shqipërisë.

Neni 3

Përkufizime

1) Pakicë kombëtare është një grup shtetasish shqiptarë që banojnë në territorin e Republikës së Shqipërisë, kanë lidhje të hershme dhe të qëndrueshme me shtetin shqiptar, shfaqin karakteristika dalluese kulturore, etnike, gjuhësore, fetare ose tradicionale dhe të cilët janë të gatshëm për të shprehur, ruajtur dhe zhvilluar së bashku identitetin e tyre të dallueshëm kulturor, etnik, gjuhësor, fetar ose tradicional.

2) Në kuptimin e këtij ligji, pakicat kombëtare në Republikën e Shqipërisë janë pakicat greke, maqedonase, arumune, rome, egjiptiane, malazeze, boshnjake, serbe dhe bullgare.

Neni 4

Njohja e pakicave kombëtare

1) Njohja formale e pakicave kombëtare në Republikën e Shqipërisë, përveç atyre të parashikuara në nenin 3, pika 2, bëhet me ligj, në përputhje me kriteret e përcaktuara në pikën 1, të nenit 3, dhe nenet 6 e 7 të këtij ligji.

2) Kërkesa për njohje formale depozitohet pranë ministrit përgjegjës për punët e brendshme nga grupi i shtetasve që pretendojnë se i përkasin një pakice kombëtare.

3) Kërkesa shqyrtohet nga një komision ad hoc, i cili ngrihet pranë ministrisë përgjegjëse për punët e brendshme. Struktura dhe funksionet e komisionit, si dhe procedurat për shqyrtimin e kërkesës për njohjen e një pakice kombëtare, përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave.

4) Vendimet e komisionit ad hoc mund të ankimohen pranë gjykatës kompetente për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve administrative.

Loi n° 96/2017 sur la protection des minorités nationales en république d'Albanie

Conformément aux articles 78 et 83, paragraphe 1, de la Constitution,
sur proposition du Conseil des ministres,

L'Assemblée de la
république d'Albanie

adopte

CHAPITRE I

DISPOSITIONS GÉNÉRALES

Article 1^er

Objet

La présente loi réglemente l'exercice des droits des membres appartenant aux minorités nationales en république d'Albanie, conformément aux principes énoncés dans la Constitution de la république d'Albanie, la Convention-cadre du Conseil de l'Europe pour la protection des minorités nationales, ratifiée par la loi n° 8496 du 3 juin 1999, et les accords internationaux en matière de droits de l'homme auxquels la république d'Albanie est partie.

Article 2

Objet

1) La présente loi vise à garantir l’exercice des droits spécifiques des membres appartenant à une minorité nationale, des droits nécessaires à la protection de l’identité distinctive des minorités nationales, composante essentielle d’une société intégrée, et qui garantissent la non-discrimination et l’égalité pleine et entière devant la loi.

2) Dans l’exercice de ces droits, les membres appartenant à des minorités nationales sont tenues de respecter l’État de droit, l’intégrité territoriale et la souveraineté de la république d’Albanie.

Article 3

Définitions

1) Une minorité nationale est un groupe de citoyens albanais résidant sur le territoire de la république d'Albanie, ayant des liens anciens et stables avec l'État albanais, présentant des caractéristiques culturelles, ethniques, linguistiques, religieuses ou traditionnelles distinctives et qui souhaitent exprimer, préserver et développer ensemble leur identité culturelle, ethnique, linguistique, religieuse ou traditionnelle.

2) Aux fins de la présente loi, les minorités nationales en république d'Albanie sont les minorités grecque, macédonienne, aroumaine, rom, égyptienne, monténégrine, bosniaque, serbe et bulgare.

Article 4

Reconnaissance des minorités nationales

1) La reconnaissance formelle des minorités nationales en république d'Albanie, à l'exception de celles visées à l'article 3, paragraphe 2, est effectuée par la loi, conformément aux critères énoncés au paragraphe 1 de l'article 3 et aux articles 6 et 7 de la présente loi.

2) La demande de reconnaissance officielle est déposée auprès du ministre de l'Intérieur par le groupe de citoyens se déclarant membre d'une minorité nationale.

3) La demande est examinée par une commission ad hoc, créée auprès du ministère de l'Intérieur. La structure et les attributions de cette commission, ainsi que les modalités d'examen de la demande de reconnaissance d'une minorité nationale, sont fixées par décision du Conseil des ministres.

4) Les décisions de la commission ad hoc peuvent faire l'objet d'un recours devant la juridiction compétente en matière de litiges administratifs.

KREU II

TË DREJTAT DHE LIRITË E PAKICAVE KOMBËTARE

Neni 5

Ushtrimi i të drejtave

1) Çdo person, që i përket një pakice kombëtare, ka të drejtën të zgjedhë lirisht që të trajtohet ose jo si i tillë, duke mos pasur asnjë disavantazh nga kjo zgjedhje ose nga ushtrimi i të drejtave që janë të lidhura me këtë zgjedhje.

2) Personat, që u përkasin pakicave kombëtare, i ushtrojnë të drejtat dhe gëzojnë liritë e garantuara me këtë ligj, në mënyrë individuale dhe në komunitet me të tjerët, në të gjithë territorin e Republikës së Shqipërisë.

Neni 6

E drejta e vetidentifikimit

1) Çdo person ka të drejtë të deklarojë përkatësinë në një pakicë kombëtare, bazuar në të drejtën e vetidentifikimit, sipas parashikimeve të legjislacionit për regjistrimin e përgjithshëm të popullsisë së Republikës së Shqipërisë dhe në rastet e parashikuara në këtë ligj.

2) Askush nuk mund të detyrohet të zbulojë ose të bëjë publike të dhëna në lidhje me përkatësinë e tij/e saj në një pakicë kombëtare dhe as përkatësinë e tij/e saj etnike, gjuhësore ose fetare, me përjashtim të rasteve kur ky zbulim të dhënash është i nevojshëm për ushtrimin e të drejtave të parashikuara në nenet 3, 7, 11, 12, 13, 14 dhe 15 të këtij ligji.

Neni 7

Mbledhja e të dhënave

1) Për garantimin e të drejtave të pakicave kombëtare, institucionet publike në nivel qendror dhe vendor mbledhin të dhëna në lidhje me identifikimin e personave që u përkasin pakicave kombëtare, bazuar në të drejtën e vetidentifikimit të këtyre personave dhe në dokumentacionin e Gjendjes Civile, në përputhje me pikën 2, të nenit 6, të këtij ligji dhe me legjislacionin për mbrojtjen e të dhënave personale.

2) Kriteret, dokumentacioni, si dhe procedurat përkatëse për mbledhjen e të dhënave të parashikuara në pikën 1, të këtij neni, miratohen me vendim të Këshillit të Ministrave, me propozim të ministrit përgjegjës për punët e brendshme.

Neni 8

Ndalimi i diskriminimit

1) Ndalohet çdo diskriminim ndaj cilido personi për shkak të përkatësisë së tij/së saj në një pakicë kombëtare.

2) Institucionet publike, qendrore dhe vendore, miratojnë dhe zbatojnë masat e nevojshme:

a) për të garantuar barazi të plotë dhe efektive në jetën ekonomike, shoqërore, politike dhe kulturore ndërmjet personave që i përkasin një pakice kombëtare dhe atyre që i përkasin shumicës;
b) për të mbrojtur personat që u përkasin pakicave kombëtare nga kërcënimet, diskriminimi, armiqësia apo dhuna për shkak të identitetit të tyre të dallueshëm kulturor, etnik, gjuhësor, fetar ose tradicional;
c) për të forcuar dialogun ndërkulturor;
ç) për të nxitur respektin e ndërsjellë, mirëkuptimin dhe bashkëpunimin ndërmjet të gjithë qytetarëve të Republikës së Shqipërisë, pa dallim për sa i përket identitetit të tyre të dallueshëm kulturor, etnik, gjuhësor, fetar ose tradicional.

3) Masat e miratuara në përputhje me pikën 2, të këtij neni, nuk përbëjnë akte diskriminimi.

Neni 9

Liria e organizimit dhe e drejta e përfaqësimit

Personave, që u përkasin pakicave kombëtare, u garantohen dhe gëzojnë këto të drejta:

a) të drejtën e lirisë së grumbullimeve paqësore dhe lirisë së organizimit;

b) të drejtën të krijojnë dhe të marrin pjesë në parti politike, shoqata, si dhe organizata të tjera civile, në përputhje me legjislacionin përkatës në fuqi, me qëllim shprehjen dhe mbrojtjen e interesave të tyre;

c) të drejtën të zgjidhen në organet përfaqësuese në nivel qendror dhe vendor, në përputhje me dispozitat e Kodit Zgjedhor dhe legjislacionit përkatës në fuqi.

Neni 10

Liria e ndërgjegjes dhe e fesë

1) Personave, që u përkasin pakicave kombëtare, u garantohet e drejta e lirisë së ndërgjegjes dhe fesë dhe kanë të drejtën të shfaqin, individualisht ose në komunitet me të tjerët, fenë ose besimin e tyre.

2) Personat, që i përkasin një pakice kombëtare, kanë të drejtë të krijojnë organizatat dhe shoqatat e tyre fetare, në përputhje me legjislacionin përkatës në fuqi.

Neni 11

Pjesëmarrja në jetën publike, kulturore, sociale dhe ekonomike

1) Personat, që u përkasin pakicave kombëtare, kanë të drejtë për pjesëmarrje të barabartë dhe efektive në jetën publike, ekonomike, sociale e kulturore të vendit, në veçanti, në çështjet lidhur me ruajtjen, mbrojtjen dhe promovimin e kulturës, traditave dhe identitetit të pakicës së cilës ata i përkasin.

2) Personat, që u përkasin pakicave kombëtare dhe organizatat që përfaqësojnë pakicat kombëtare gëzojnë të drejtën e aplikimit dhe mbështetjen financiare nga institucionet e kulturës, me qëllim promovimin, ruajtjen dhe mbrojtjen e traditave të tyre, pa dallim identiteti kulturor, etnik, gjuhësor ose tradicional, në përputhje me legjislacionin në fuqi për kulturën.

3) Masat dhe politikat e nevojshme për të siguruar pjesëmarrjen e pakicave kombëtare në jetën publike, kulturore, sociale dhe ekonomike miratohen me vendim të Këshillit të Ministrave, me propozimin e ministrave përgjegjës për fushat e lartpërmendura.

Neni 12

Ruajtja e identitetit kulturor të pakicave kombëtare

1) Personat, që u përkasin pakicave kombëtare, kanë të drejtë të ruajnë dhe të zhvillojnë identitetin e tyre gjuhësor, kulturor, fetar dhe trashëgiminë e tyre kulturore në të gjithë territorin e Republikës së Shqipërisë.

2) Personat, që u përkasin pakicave kombëtare, gëzojnë, në përputhje me përcaktimet e nenit 2, të këtij ligji, të drejtën e kremtimit të ngjarjeve që lidhen me promovimin e identitetit të tyre të dallueshëm kulturor.

3) Strategjitë, programet dhe planet e veprimit për të krijuar kushtet e nevojshme që pakicat kombëtare të ruajnë dhe të zhvillojnë identitetin e tyre të dallueshëm miratohen me vendim të Këshillit të Ministrave, me propozimin e ministrave përgjegjës për arsimin dhe kulturën.

4) Pa cenuar masat e marra në përputhje me politikën e integrimit të përgjithshëm të pakicave kombëtare, ndalohen politikat apo praktikat që synojnë asimilimin e personave që u përkasin pakicave kombëtare kundër vullnetit të tyre.

CHAPITRE II

DROITS ET LIBERTÉS DES MINORITÉS NATIONALES

Article 5

Exercice des droits

1) Toute personne appartenant à une minorité nationale a le droit de choisir librement d'être traitée ou non comme telle, sans subir de préjudice du fait de ce choix ou de l'exercice des droits qui y sont attachés.

2) Les membres appartenant à des minorités nationales jouissent des libertés et exercent les droits garantis par la présente loi, individuellement et collectivement, sur l'ensemble du territoire de la république d'Albanie.

Article 6

Droit à l'auto-identification

1) Toute personne a le droit de se déclarer membre d'une minorité nationale, en vertu du droit à l'auto-identification, conformément aux dispositions de la législation relative au recensement général de la population de la république d'Albanie et dans les cas prévus par la présente loi.

2) Nul ne peut être contraint de divulguer ou de rendre publiques des données relatives à son appartenance à une minorité nationale, ni à son appartenance ethnique, linguistique ou religieuse, sauf si cette divulgation est nécessaire à l'exercice des droits prévus aux articles 3, 7, 11, 12, 13, 14 et 15 de la présente loi.

Article 7

Collecte de données

1) Afin de garantir les droits des minorités nationales, les institutions publiques, tant au niveau central que local, collectent les données permettant l'identification des membres appartenant à ces minorités, sur la base de leur droit à l'auto-identification et des documents d'état civil, conformément au point 2 de l'article 6 de la présente loi et à la législation relative à la protection des données personnelles.

2) Les critères, les documents et les modalités de la collecte des données visés au paragraphe 1 du présent article sont fixés par décision du Conseil des ministres, sur proposition du ministre de l'Intérieur.

Article 8

Discrimination interdite

1) Toute discrimination à l'encontre d'une personne en raison de son appartenance à une minorité nationale est interdite.

2) Les institutions publiques, centrales et locales, doivent adopter et mettre en œuvre les mesures nécessaires :

a) pour garantir une égalité pleine et effective dans la vie économique, sociale, politique et culturelle entre les membres appartenant à une minorité nationale et celles appartenant à la majorité;

b) pour protéger les membres appartenant à des minorités nationales contre les menaces, la discrimination, l'hostilité ou la violence fondées sur leur identité culturelle, ethnique, linguistique, religieuse ou traditionnelle distincte ;

c) pour renforcer le dialogue interculturel ;

d) pour promouvoir le respect mutuel, la compréhension et la coopération entre tous les citoyens de la république d'Albanie, sans distinction quant à leur identité culturelle, ethnique, linguistique, religieuse ou traditionnelle distincte.

3) Les mesures adoptées, conformément au paragraphe 2 du présent article, ne constituent pas des actes de discrimination.

Article 9

Liberté d'association et droit de représentation

Les membres appartenant à des minorités nationales se voient garantir et jouir des droits suivants :

a) le droit à la liberté de réunion pacifique et à la liberté d'association;

b) le droit de constituer des partis politiques, des associations et d'autres organisations de la société civile et d'y participer, conformément à la législation en vigueur, afin d'exprimer et de défendre leurs intérêts ;

c) le droit d'être élu aux organismes représentatifs aux niveaux central et local, conformément aux dispositions du Code électoral et de la législation en vigueur.

Article 10

Liberté de conscience et de religion

1) Les membres appartenant à une minorité nationale se voient garantir le droit à la liberté de conscience et de religion et ont le droit, individuellement ou collectivement, d'exprimer leur religion ou leurs convictions.

2) Les membres appartenant à une minorité nationale ont le droit de constituer leurs propres organisations et leurs associations religieuses, conformément à la législation en vigueur.

Article 11

Participation à la vie publique, culturelle, sociale et économique

1) Les membres appartenant à une minorité nationale ont le droit de participer pleinement et sur un pied d'égalité à la vie publique, économique, sociale et culturelle du pays, notamment en ce qui concerne la préservation, la protection et la promotion de la culture, des traditions et de l'identité de la minorité à laquelle elles appartiennent.

2) Les membres appartenant à des minorités nationales et les organisations les représentant jouissent du droit de solliciter et d'obtenir un soutien financier auprès des institutions culturelles, en vue de promouvoir, préserver et protéger leurs traditions, sans distinction d'identité culturelle, ethnique, linguistique ou traditionnelle, conformément à la législation culturelle en vigueur.

3) Les mesures et politiques nécessaires pour assurer la participation des minorités nationales à la vie publique, culturelle, sociale et économique sont adoptées par décision du Conseil des ministres, sur proposition des ministres responsables des domaines susmentionnés.

Article 12

Préservation de l'identité culturelle des minorités nationales

1) Les membres appartenant à des minorités nationales ont le droit de préserver et de développer leur identité linguistique, culturelle et religieuse ainsi que leur patrimoine culturel sur l'ensemble du territoire de la république d'Albanie.

2) Conformément aux dispositions de l'article 2 de la présente loi, les membres appartenant à des minorités nationales ont le droit de célébrer des événements liés à la promotion de leur identité culturelle distincte.

3) Les stratégies, les programmes et les plans d'action visant à créer les conditions nécessaires à la préservation et au développement de l'identité distincte des minorités nationales sont approuvés par décision du Conseil des ministres, sur proposition des ministres chargés de l'éducation et de la culture.

4) Sans préjudice des mesures prises conformément à la politique d'intégration générale des minorités nationales, les politiques ou les pratiques visant à assimiler contre leur gré les membres appartenant à des minorités nationales sont interdites.

Neni 14

Liria e shprehjes, e mendimit, dhe e drejta e informimit

1) Personave, që u përkasin pakicave kombëtare, u garantohet dhe gëzojnë të drejtën të shprehin mendime dhe opinione, si dhe të marrin e të shpërndajnë informacione në gjuhën e pakicave, pa diskriminim dhe pa ndërhyrjen e autoriteteve publike.

2) Personat, që u përkasin pakicave kombëtare, kanë të drejtë të kenë median e tyre të shkruar dhe elektronike, në përputhje me legjislacionin në fuqi në Republikën e Shqipërisë për median e shkruar dhe elektronike.

3) Personat, që u përkasin pakicave kombëtare, kanë të drejtë të përdorin shërbimet e mediave audio dhe audiovizive, pa diskriminim, në përputhje me kushtet, kriteret dhe procedurat e përcaktuara nga legjislacioni në fuqi për mediat audiovizive në Republikën e Shqipërisë. Licencimi i shërbimeve të radiopërhapjes dhe televizionit bëhet pa diskriminim dhe në përputhje me kriteret e legjislacionit për mediat audiovizive.

4) Personat, që u përkasin pakicave kombëtare, gëzojnë të drejtën e informimit në gjuhën e tyre amtare. Radioja dhe televizioni publik qendror transmeton në njërin prej stacioneve të tij programe informative dhe kulturore në gjuhën e pakicave kombëtare.

Neni 15

Përdorimi i gjuhës

1) Personat, që u përkasin pakicave kombëtare, kanë të drejtë të përdorin, krahas gjuhës shqipe, në gjuhën e pakicës kombëtare që i përkasin:

a) emrin dhe mbiemrin e tyre, në përputhje me legjislacionin përkatës;
b) shenja, mbishkrime dhe informacione të tjera të një natyre personale, të dukshme për publikun, në çdo aktivitet të jetës së tyre sociale, ekonomike dhe kulturore.

2) Në njësitë e vetëqeverisjes vendore ku personat, që u përkasin pakicave kombëtare banojnë tradicionalisht ose përbëjnë mbi 20 për qind të numrit të përgjithshëm të popullsisë së kësaj njësie, bazuar në kërkesën e tyre, organet e vetëqeverisjes vendore krijojnë kushtet, për aq sa është e mundur, për përdorimin e gjuhës së pakicës në marrëdhëniet ndërmjet personave që u përkasin pakicave dhe këtyre organeve.

3) Me vendim të organeve të njësive të vetëqeverisjes vendore, ku mbi 20 për qind e banorëve u përkasin pakicave kombëtare, kur ka një kërkesë të mjaftueshme prej tyre, emërtimet e njësive administrative përkatëse, të rrugëve dhe të treguesve të tjerë topografikë, krahas gjuhës shqipe, shfaqen dhe në gjuhën e pakicës përkatëse, sipas parashikimeve ligjore për vetëqeverisjen vendore.

4) Në njësitë e vetëqeverisjes vendore ku personat, që u përkasin pakicave kombëtare, përbëjnë mbi 20 për qind të numrit të përgjithshëm të popullsisë së kësaj njësie, ata kanë të drejtë të marrin informacion, krahas gjuhës shqipe, edhe në gjuhën e pakicës, mbi zhvillimin e procesit zgjedhor. Dhënia e informacioneve në gjuhën e pakicave për zhvillimin e procesit zgjedhor rregullohet me akte të miratuara nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve.

5) Çdo person, që i përket një pakice kombëtare, ka të drejtë të informohet menjëherë në gjuhën që ai/ajo kupton për arsyet e arrestimit të tij/të saj dhe për natyrën e shkakun e çdo akuze kundër tij/saj dhe për të mbrojtur veten e tij/e saj në këtë gjuhë, në përputhje me parashikimet e Kodit të Procedurës Penale.

6) Mënyra e përdorimit të gjuhës së pakicave, sipas parashikimeve të pikave 2 dhe 3, të këtij neni, rregullohen me vendim të Këshillit të Ministrave, me propozimin e ministrive përgjegjëse për punët e brendshme dhe çështjet vendore.

Neni 16

Ndalimi i kufizimit të të drejtave

Ndalohet marrja e masave që ndryshojnë përbërjen e popullsisë në njësitë e vetëqeverisjes vendore, të banuara nga personat që u përkasin pakicave kombëtare, me qëllim kufizimin e të drejtave të parashikuara nga ky ligj.

Neni 17

Marrëveshjet ndërkombëtare

1) Personat, që u përkasin pakicave kombëtare, gëzojnë të drejtën për të vendosur dhe për të mbajtur kontakte të lira e paqësore përtej kufijve të Republikës së Shqipërisë me personat, me të cilët kanë të njëjtin identitet etnik, gjuhësor, fetar ose një trashëgimi të përbashkët kulturore.

2) Republika e Shqipërisë mund të lidhë marrëveshje ndërkombëtare me shtete të tjera për të siguruar mbrojtjen e personave, që u përkasin pakicave kombëtare përkatëse, në përputhje me ligjin për marrëveshjet ndërkombëtare në Republikën e Shqipërisë.

3) Marrëveshjet ndërkombëtare të parashikuara në pikën 2, të këtij neni, përpara miratimit në parim nga Këshilli i Ministrave, konsultohen me Komitetin për Pakicat Kombëtare.

Article 14

Liberté d'expression, d'opinion et droit à l'information

1) Les membres appartenant aux minorités nationales ont le droit d'exprimer leurs pensées et opinions, ainsi que de recevoir et de diffuser des informations dans leur langue minoritaire, sans discrimination ni ingérence des autorités publiques.

2) Les membres appartenant aux minorités nationales ont le droit de disposer de leurs propres médias écrits et électroniques, conformément à la législation en vigueur en république d'Albanie relative aux médias écrits et électroniques.

3) Les membres appartenant aux minorités nationales ont le droit d'utiliser les services de médias audiovisuels, sans discrimination, conformément aux conditions, critères et procédures définis par la législation en vigueur pour les médias audiovisuels en république d'Albanie. L'octroi des licences de radiodiffusion et de télévision se fait sans discrimination et conformément aux critères de la législation relative aux médias audiovisuels.

4) Les membres appartenant aux minorités nationales ont le droit à l'information dans leur langue maternelle. La radio et la télévision publiques centrales diffusent sur l'une de leurs chaînes des programmes d'information et culturels dans la langue des minorités nationales.

Article 15

Usage de la langue

1) Les membres appartenant à des minorités nationales ont le droit d'utiliser, outre l'albanais, la langue de la minorité nationale à laquelle elles appartiennent:

a) leurs nom et prénom, conformément à la législation en vigueur ;
b) les signes, inscriptions et autres informations à caractère personnel, visibles du public, dans toutes leurs activités sociales, économiques et culturelles.

2) Dans les collectivités territoriales où résident traditionnellement des membres appartenant à des minorités nationales ou qui représentent plus de 20 % de la population totale, les collectivités territoriales, à leur demande, créent, dans la mesure du possible, les conditions permettant l'usage de la langue minoritaire dans leurs relations avec ces collectivités.

3) Sur décision des organismes des collectivités territoriales où plus de 20 % des habitants appartiennent à des minorités nationales, et sur demande suffisante de leur part, les noms des unités administratives concernées, des routes et autres indicateurs topographiques, outre la langue albanaise, figureront également dans la langue de la minorité concernée, conformément aux dispositions légales relatives à l'autonomie locale.

4) Dans les collectivités territoriales où les membres appartenant à des minorités nationales représentent plus de 20 % de la population totale, elles ont le droit de recevoir des informations, outre la langue albanaise, également dans la langue de la minorité, sur le déroulement du processus électoral. La diffusion de ces informations dans la langue des minorités est régie par les actes approuvés par la Commission électorale centrale.

5) Toute personne appartenant à une minorité nationale a le droit d’être informée rapidement, dans une langue qu’elle comprend, des raisons de son arrestation et de la nature et de la cause de toute accusation portée contre elle et de se défendre dans cette langue, conformément aux dispositions du Code de procédure pénale.

6) Les modalités d’usage de la langue minoritaire, conformément aux dispositions des paragraphes 2 et 3 du présent article, sont fixées par décision du Conseil des ministres, sur proposition des ministères chargés de l’Intérieur et des Affaires locales.

Article 16

Restriction des droits interdite

Il est interdit de prendre des mesures modifiant la composition de la population des collectivités territoriales peuplées de membres appartenant à des minorités nationales, dans le but de restreindre les droits garantis par la présente loi.

Article 17

Accords internationaux

1) Les membres appartenant à des minorités nationales jouissent du droit d'établir et d'entretenir des contacts libres et pacifiques, hors des frontières de la république d'Albanie, avec les personnes avec lesquelles elles partagent la même identité ethnique, linguistique ou religieuse, ou un patrimoine culturel commun.

2) La république d'Albanie peut conclure des accords internationaux avec d'autres États afin d'assurer la protection des membres appartenant aux minorités nationales concernées, conformément à la loi albanaise relative aux accords internationaux.

3) Les accords internationaux visés au paragraphe 2 du présent article sont, avant d'être approuvés en principe par le Conseil des ministres, soumis à consultation du Comité des minorités nationales.

KREU III

KOMITETI PËR PAKICAT KOMBËTARE

Neni 18

Komiteti për Pakicat Kombëtare

1) Me qëllim sigurimin e mbrojtjes dhe promovimit të të drejtave dhe të interesave të pakicave kombëtare, sipas parashikimeve të këtij ligji dhe legjislacionit përkatës në fuqi, krijohet Komiteti për Pakicat Kombëtare, si një institucion qendror në varësi të Kryeministrit.

2) Organizimi, funksionimi dhe niveli i pagave i anëtarëve të Komitetit për Pakicat Kombëtare dhe personelit administrativ përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave, me propozim të Kryeministrit.

3) Struktura e Komitetit për Pakicat Kombëtare miratohet me urdhër të Kryeministrit.

4) Marrëdhëniet e punës të personelit administrativ rregullohen sipas parashikimeve të legjislacionit për nëpunësin civil dhe të Kodit të Punës.

Neni 19

Kompetencat e Komitetit për Pakicat Kombëtare

Komiteti për Pakicat Kombëtare ka këto kompetenca:

a) rekomandon dhe jep opinionin e tij në lidhje me hartimin e legjislacionit, politikave dhe programeve që kanë të bëjnë me të drejtat e pakicave kombëtare;

b) propozon rekomandime për Këshillin e Ministrave, ministritë dhe institucionet e tjera qendrore, si dhe organet e pushtetit vendor për trajtimin e çështjeve që lidhen pakicat kombëtare;

c) përgatit dhe dorëzon raporte periodike për Kuvendin për gjendjen e pakicave kombëtare në Republikën e Shqipërisë;

ç) bashkëpunon dhe koordinon me institucionet shtetërore në nivel qendror dhe vendor raportimin dhe monitorimin për zbatimin e kuadrit ligjor dhe politikave shtetërore në lidhje me pakicat kombëtare;

d) organizon aktivitete, me qëllim rritjen e ndërgjegjësimit për mbrojtjen e promovimin e të drejtave të pakicave kombëtare dhe forcimin e dialogut me shoqatat e pakicave kombëtare;

dh) kontribuon në përgatitjen e raportit kombëtar për zbatimin e Konventës Kuadër për Mbrojtjen e Pakicave Kombëtare;

e) ndërmerr aktivitete, të cilat kanë si synim përmbushjen e angazhimeve dhe detyrimeve ndërkombëtare;

ë) jep opinione në lidhje me marrëveshjet ndërkombëtare që lidhen me të drejtat dhe liritë e pakicave kombëtare;

f) jep opinion pranë institucionit të parashikuar në pikën 3, të nenit 3, të këtij ligji, lidhur me kërkesat për njohjen e pakicave;

g) financon, nëpërmjet fondit për pakicat kombëtare, nismat dhe projektet që synojnë mbrojtjen e të drejtave të pakicave kombëtare dhe ruajtjen e promovimin e identitetit kombëtar, gjuhësor e kulturor të pakicave kombëtare.

Neni 20

Përbërja e Komitetit për Pakicat Kombëtare

1) Komiteti për Pakicat Kombëtare përbëhet nga përfaqësuesit e pakicave kombëtare në Republikën e Shqipërisë, të parashikuara në pikën 2, të nenit 3, të këtij ligji.

2) Secila prej pakicave kombëtare, të parashikuara në pikën 2, të nenit 3, të këtij ligji, ka të drejtë të ketë nga një përfaqësues në cilësinë e anëtarit të Komitetit për Pakicat Kombëtare. Anëtarët e Komitetit për Pakicat Kombëtare emërohen me urdhër të Kryeministrit, mbështetur në kandidaturat e paraqitura nga shoqatat që përfaqësojnë pakicat kombëtare. Mandati i anëtarit të komitetit është katërvjeçar, me të drejtë ripërtëritjeje.

3) Kryetari i Komitetit për Pakicat Kombëtare dhe nënkryetari emërohen me urdhër të Kryeministrit, çdo katër vjet.

4) Përzgjedhja e kryetarit, nënkryetarit dhe anëtarëve të Komitetit për Pakicat Kombëtare bëhet nëpërmjet një procesi të pavarur, transparent dhe gjithëpërfshirës. Procedurat dhe rregullat për zhvillimin e këtij procesi rregullohen me vendim të Këshillit të Ministrave, të propozuar nga Kryeministri.

Neni 21

Fondi për pakicat kombëtare

1) Krijohet fondi për pakicat kombëtare për mbështetjen e nismave dhe projekteve që synojnë mbrojtjen e të drejtave të pakicave kombëtare, ruajtjen dhe promovimin e identitetit të tyre të dallueshëm kulturor, etnik, gjuhësor, tradicional dhe fetar të pakicave kombëtare.

2) Fondi financohet nga Buxheti i Shtetit dhe administrohet nga Komiteti për Pakicat Kombëtare.

3) Kriteret për mbështetjen e nismave dhe projekteve, sipas pikës 1, të këtij neni, kriteret e përzgjedhjes për financimin e tyre dhe administrimi i fondit për pakicat kombëtare përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave.

Neni 22

Dispozita të fundit

1) Asgjë në këtë ligj nuk do të interpretohet si kufizim apo shmangie prej të drejtave dhe lirive themelore të njeriut, të sanksionuara në legjislacionin në fuqi apo në marrëveshjet ndërkombëtare, në të cilat Republika e Shqipërisë është palë.

2) Të drejtat e pakicave kombëtare, që parashikohen nga marrëveshjet ndërkombëtare të ratifikuara nga Republika e Shqipërisë, nuk cenohen nga ky ligj.

3) Komiteti Shtetëror i Minoriteteve, i krijuar me vendimin nr. 127, datë 11.3.2004,të Këshillit të Ministrave, të ndryshuar, i ushtron funksionet e tij deri në momentin e krijimit të Komitetit për Pakicat Kombëtare, i parashikuar në nenin 18 të këtij ligji.

Neni 23

Aktet nënligjore

1) Ngarkohet Këshilli i Ministrave që, brenda 6 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, të miratojë aktet nënligjore në zbatim të neneve 4, pika 3; 7, pika 2; 11, pika 3; 12, pika 3; 13, pikat 3, 4 dhe 5; 15, pika 6; 18, pika 2; 20 pika 4 dhe 21, pika 3, të këtij ligji.

2) Ngarkohet Komisioni Qendror i Zgjedhjeve që, brenda 6 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, të miratojë aktet e parashikuara në nenin 15, pika 4, të këtij ligji.

Neni 24

Hyrja në fuqi

Ky ligj hyn në fuqi 15 ditë pas botimit në Fletoren Zyrtare.

KRYETARI

Gramoz RUÇI

Miratuar në datën 13.10.2017

CHAPITRE III

COMITÉ SUR LES MINORITÉS NATIONALES

Article 18

Comité sur les minorités nationales

1) Afin d'assurer la protection et la promotion des droits et des intérêts des minorités nationales, conformément aux dispositions de la présente loi et de la législation en vigueur, le Comité sur les minorités nationales est créé en tant qu'institution centrale placée sous l'autorité du premier ministre.

2) L'organisation, le fonctionnement et le niveau de rémunération des membres du Comité sur les minorités nationales et du personnel administratif sont fixés par décision du Conseil des ministres, sur proposition du premier ministre.

3) La structure du Comité sur les minorités nationales est approuvée par arrêté du premier ministre.

4) Les relations professionnelles du personnel administratif sont régies par les dispositions de la législation relative à la fonction publique et du Code du travail.

Article 19

Compétences du Comité sur les minorités nationales

Le Comité sur les minorités nationales est investi des compétences suivantes :

a) formuler des recommandations et donner son avis sur l’élaboration de lois, de politiques et de programmes relatifs aux droits des minorités nationales;

b) proposer des recommandations au Conseil des ministres, aux ministères et aux autres institutions centrales, ainsi qu’aux collectivités territoriales, concernant les questions relatives aux minorités nationales;

c) établir et soumettre des rapports périodiques à l’Assemblée sur la situation des minorités nationales en république d’Albanie;

ç) coopérer et coordonner avec les institutions nationales, aux niveaux central et local, le suivi et l’évaluation de la mise en œuvre du cadre juridique et des politiques publiques relatifs aux minorités nationales;

d) organiser des activités visant à sensibiliser le public à la protection et à la promotion des droits des minorités nationales et à renforcer le dialogue avec les associations de minorités nationales ;

e) contribuer à l’élaboration du rapport national sur la mise en œuvre de la Convention-cadre pour la protection des minorités nationales ;

f) entreprendre des activités visant à respecter les engagements et obligations internationaux.

ë) émet des avis sur les accords internationaux relatifs aux droits et libertés des minorités nationales ;

f) émet des avis à l’institution visée au paragraphe 3 de l’article 3 de la présente loi concernant les demandes de reconnaissance des minorités ;

g) financer, par l’intermédiaire du Fonds pour les minorités nationales, des initiatives et des projets visant à protéger les droits des minorités nationales et à préserver et promouvoir leur identité nationale, linguistique et culturelle.

Article 20

Composition du Comité sur les minorités nationales

1) Le Comité sur les minorités nationales est composé de représentants des minorités nationales de la république d'Albanie, conformément au paragraphe 2 de l'article 3 de la présente loi.

2) Chaque minorité nationale visée au paragraphe 2 de l'article 3 de la présente loi a le droit d'être représentée par un membre du Comité sur les minorités nationales. Les membres du Comité sur les minorités nationales sont nommés par arrêté du premier ministre, sur candidature présentée par les associations représentant les minorités nationales. Le mandat d'un membre du comité est de quatre ans, renouvelable.

3) Le président et le vice-président du Comité sur les minorités nationales sont nommés par arrêté du premier ministre, pour un mandat de quatre ans.

4) La sélection du président, du vice-président et des membres du Comité sur les minorités nationales s'effectue selon un processus indépendant, transparent et inclusif. Les modalités et les règles de mise en œuvre de ce processus sont régies par une décision du Conseil des ministres, proposée par le premier ministre.

Article 21

Fonds pour les minorités nationales

1) Il est institué un fonds pour les minorités nationales afin de soutenir les initiatives et les projets visant à protéger les droits des minorités nationales et à préserver et promouvoir leur identité culturelle, ethnique, linguistique, traditionnelle et religieuse distincte.

2) Ce fonds est financé par le budget de l'État et administré par le Comité sur les minorités nationales.

3) Les critères de soutien aux initiatives et aux projets visés au paragraphe 1 du présent article, les critères de sélection pour leur financement et l'administration du fonds pour les minorités nationales sont déterminés par décision du Conseil des ministres.

Article 22

Dispositions finales

1) Aucune disposition de la présente loi ne saurait être interprétée comme une limitation ou une dérogation aux libertés et aux droits fondamentaux des individus, tels qu'ils sont consacrés par la législation en vigueur ou par les accords internationaux auxquels la république d'Albanie est partie.

2) Les droits des minorités nationales, tels que prévus par les accords internationaux ratifiés par la république d'Albanie, ne sont pas affectés par la présente loi.

3) Le Comité d'État pour les minorités, institué par la décision n° 127 du Conseil des ministres, en date du 11 mars 2004, telle que modifiée, exerce ses fonctions jusqu'à la mise en place du Comité pour les minorités nationales, conformément à l'article 18 de la présente loi.

Article 23

Actes d'application

1) Le Conseil des ministres est chargé, dans un délai de six mois à compter de l'entrée en vigueur de la présente loi, d'adopter les actes d'application prévus aux articles 4, paragr. 3 ; 7, paragr. 2 ; 11, paragr. 3 ; 12, paragr. 3 ; 13, paragr. 3, 4 et 5 ; 15, paragr. 6 ; 18, paragr. 2 ; 20, paragr. 4 et 21, paragr. 3, de la présente loi.

2) La Commission électorale centrale est chargée, dans un délai de six mois à compter de l'entrée en vigueur de la présente loi, d'adopter les actes prévus à l'article 15, paragr. 4, de ladite loi.

Article 24

Entrée en vigueur

La présente loi entre en vigueur quinze jours après sa publication au Journal officiel.

PRÉSIDENT

Gramoz Ruçi

Approuvé le 13 octobre 2017